ผลลัพธ์ของโปรแกรมการให้บริบาลทางเภสัชกรรมผ่านระบบ KPHIS Paperless ในผู้ป่วยสูงอายุโรคปอดอักเสบในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง

บทคัดย่อ

            โรคปอดอักเสบเป็นสาเหตุสำคัญของการเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล โดยเฉพาะในผู้ป่วยสูงอายุ การใช้ยา Meropenem อย่างไม่เหมาะสมอาจนำไปสู่เชื้อดื้อยา เพิ่มระยะเวลานอนโรงพยาบาลและค่าใช้จ่าย การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลลัพธ์ของโปรแกรมการให้บริบาลทางเภสัชกรรมผ่านระบบ KPHIS paperless ในผู้ป่วยสูงอายุโรคปอดอักเสบที่ได้รับยา Meropenem โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบเปรียบเทียบก่อนและหลังโดยใช้กลุ่มเปรียบเทียบเชิงประวัติศาสตร์ (quasi-experimental before-and-after study with a historical comparison group) ในผู้ป่วยอายุ 60 ปีขึ้นไป 86 ราย แบ่งเป็นกลุ่มก่อนดำเนินโปรแกรม (สิงหาคม-พฤศจิกายน 2568; n=43) เก็บข้อมูลย้อนหลังจากแบบประเมิน DUE ชนิดกระดาษ และกลุ่มหลังดำเนินโปรแกรม (ธันวาคม 2568-มีนาคม 2569; n=43) เก็บข้อมูลผ่านระบบ KPHIS Paperless วิเคราะห์ด้วย GEE, Negative binomial และ Log-linear regression ปรับตัวแปรกวน รายงานขนาดผลพร้อมช่วงเชื่อมั่น 95%

            ลักษณะพื้นฐานทั้งสองกลุ่มไม่แตกต่างกัน อัตราการยอมรับคำแนะนำของเภสัชกรโดยแพทย์เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากร้อยละ 39.1 เป็น 60.4 (Adjusted OR 2.35, 95% CI 1.02, 5.38) จำนวนครั้งการให้บริบาลเพิ่มขึ้นโดยไม่มีนัยสำคัญ (Adjusted IRR 1.14, 95% CI 0.64, 2.05) ระยะเวลา ค่าใช้จ่าย และจำนวนการใช้ยาลดลงอย่างมีนัยสำคัญทั้งหมด (Adjusted ratio 0.71, 0.58, 0.71; p<0.05) อัตรากลับมารักษาซ้ำภายใน 30 วันลดลงจากร้อยละ 9.3 เป็น 7.0 โดยไม่มีนัยสำคัญ (Corrected OR 0.76, 95% CI 0.18, 3.28)

            โปรแกรมบริบาลทางเภสัชกรรมผ่านระบบ KPHIS Paperless สัมพันธ์กับการเพิ่มอัตรายอมรับคำแนะนำของแพทย์ และลดการใช้ทรัพยากรยา Meropenem อย่างมีนัยสำคัญ แม้ปรับตัวแปรกวนแล้ว อย่างไรก็ตาม ด้วยรูปแบบวิจัยแบบกลุ่มเปรียบเทียบเชิงประวัติศาสตร์ ขนาดตัวอย่างจำกัด และเหตุการณ์กลับมารักษาซ้ำน้อย ผลการศึกษาจึงควรถือเป็นหลักฐานเบื้องต้น ควรมีการศึกษาขนาดใหญ่ขึ้น หลายสถาบัน และมีกลุ่มควบคุมร่วมสมัย ก่อนขยายผลสู่โครงการ Antimicrobial Stewardship ในวงกว้าง