จริยธรรมการตีพิมพ์

จริยธรรมการตีพิมพ์ (Publication Ethics)

          ชัยภูมิเวชสารยึดมั่นในหลักจริยธรรมการตีพิมพ์ตามแนวทางของ Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) และ World Association of Medical Editors (WAME) โดยคาดหวังให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ บรรณาธิการ ผู้ประเมินบทความ และผู้นิพนธ์ ปฏิบัติตามมาตรฐานด้านความซื่อสัตย์และความรับผิดชอบทางวิชาการอย่างเคร่งครัด

 

บทบาทหน้าที่บรรณาธิการวารสาร (Editor)

          บรรณาธิการมีหน้าที่รับผิดชอบอย่างอิสระในการพิจารณาคัดเลือกบทความเพื่อตีพิมพ์ โดยตัดสินบนพื้นฐานของความสำคัญทางวิชาการ ความเป็นต้นฉบับ ความชัดเจน และความถูกต้องทางระเบียบวิธีวิจัย โดยปราศจากอคติด้านเชื้อชาติ เพศ ศาสนา วัฒนธรรม การเมือง หรือสังกัดของผู้นิพนธ์ บรรณาธิการต้องดำเนินกระบวนการประเมินบทความให้เป็นธรรม โปร่งใส และทันเวลา โดยจัดให้มีผู้ประเมินภายนอกที่มีคุณสมบัติเหมาะสมอย่างน้อยสามท่านต่อบทความ

          บรรณาธิการต้องตรวจสอบความซ้ำซ้อนของเนื้อหา (plagiarism) และการละเมิดลิขสิทธิ์ก่อนการตีพิมพ์ทุกครั้ง และต้องรักษาความลับของข้อมูลผู้นิพนธ์และผู้ประเมินบทความตลอดกระบวนการ บรรณาธิการต้องไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อนกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง หากมีความขัดแย้งทางผลประโยชน์ ต้องมอบหมายบทความนั้นแก่บรรณาธิการท่านอื่นแทน บรรณาธิการไม่มีสิทธิ์ตัดทอนหรือแก้ไขเนื้อหาบทความหรือผลการประเมินของผู้ทรงคุณวุฒิโดยพลการ

          บรรณาธิการต้องพร้อมดำเนินการแก้ไข (correction) หรือถอนบทความ (retraction) เมื่อพบหลักฐานการกระทำผิดด้านจริยธรรม โดยปฏิบัติตามแนวทาง COPE อย่างเคร่งครัด และมีหน้าที่ประกาศเผยแพร่นโยบายกระบวนการประเมินบทความของวารสารฯ ให้สาธารณชนรับทราบ

 

บทบาทหน้าที่ผู้ประเมินบทความ (Reviewer)

          ผู้ประเมินบทความต้องรับประเมินเฉพาะบทความที่อยู่ในสาขาวิชาที่ตนมีความเชี่ยวชาญ และต้องแจ้งปฏิเสธการประเมินทันทีหากมีผลประโยชน์ทับซ้อนหรือเหตุผลอื่นใดที่อาจกระทบความเป็นกลาง ผู้ประเมินต้องรักษาความลับของต้นฉบับและข้อมูลทุกอย่างที่ได้รับจากกระบวนการประเมิน ไม่เผยแพร่หรืออภิปรายเนื้อหาบทความกับบุคคลภายนอกโดยไม่ได้รับอนุญาตจากบรรณาธิการ

          การประเมินต้องอ้างอิงหลักฐานทางวิชาการ ปราศจากความคิดเห็นส่วนตัวที่ไม่มีข้อมูลรองรับ และหลีกเลี่ยงข้อความที่ดูหมิ่นหรือโจมตีส่วนบุคคล หากพบส่วนใดของบทความมีความซ้ำซ้อนกับผลงานอื่น ต้องแจ้งบรรณาธิการทันที ผู้ประเมินอาจแนะนำให้ผู้นิพนธ์อ้างอิงงานที่เกี่ยวข้อง แต่ต้องมีเหตุผลทางวิชาการรองรับและไม่กำหนดเป็นเงื่อนไขของการยอมรับตีพิมพ์

          การใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในกระบวนการประเมินบทความทำได้เฉพาะเพื่อปรับปรุงคุณภาพการเขียนข้อคิดเห็นเท่านั้น และต้องแจ้งให้บรรณาธิการทราบ ทั้งนี้ ความรับผิดชอบในการประเมินบทความยังคงเป็นของผู้ประเมินแต่เพียงผู้เดียว

 

บทบาทหน้าที่ผู้นิพนธ์ (Author)

ความเป็นผู้นิพนธ์: ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ ICMJE ครบทั้ง 4 ข้อ ได้แก่

          (1) มีส่วนร่วมสำคัญในการออกแบบ ดำเนินการวิจัย หรือวิเคราะห์ข้อมูล

          (2) มีส่วนร่วมในการร่างหรือแก้ไขบทความ

          (3) ให้ความเห็นชอบต่อฉบับสุดท้าย และ

          (4) รับผิดชอบต่อความถูกต้องของงาน วารสารฯ ไม่ยอมรับผู้นิพนธ์กิตติมศักดิ์ (guest authorship) หรือผู้นิพนธ์ผี (ghost authorship) ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องระบุบทบาทความรับผิดชอบตามระบบ CRediT (Contributor Roles Taxonomy)

 

ความซื่อสัตย์ของข้อมูล: ผู้นิพนธ์ต้องรับรองว่าข้อมูลที่รายงานมีความถูกต้อง ครบถ้วน และสามารถทำซ้ำได้ ห้ามบิดเบือน ปลอมแปลง หรือเลือกนำเสนอข้อมูลอย่างไม่ครบถ้วน

 

ความเป็นต้นฉบับ: ผู้นิพนธ์ต้องรับรองว่าบทความที่ส่งเป็นผลงานต้นฉบับ ไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน และไม่อยู่ระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น ต้องอ้างอิงผลงานผู้อื่นที่นำมาใช้อย่างถูกต้อง และไม่คัดลอกผลงาน ทั้งนี้รวมถึงผลงานของตนเองด้วย (self-plagiarism)

 

จริยธรรมการวิจัย: การวิจัยในมนุษย์หรือสัตว์ทดลองต้องผ่านการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยที่มีอำนาจหน้าที่ และต้องระบุเลขที่อนุมัติไว้ในบทความ กรณีที่ไม่จำเป็นต้องขอรับการรับรอง ต้องให้เหตุผลอธิบายไว้อย่างชัดเจน

 

การเปิดเผยข้อมูล: ผู้นิพนธ์ต้องเปิดเผยแหล่งทุนสนับสนุน ความขัดแย้งทางผลประโยชน์ทุกประเภท

 

บทลงโทษ: ในกรณีที่ผู้นิพนธ์กระทำผิดจริยธรรม โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับความซื่อสัตย์ของข้อมูล การคัดลอกผลงาน และการตีพิมพ์ซ้ำซ้อน วารสารฯ จะตัดสิทธิ์การส่งบทความเป็นระยะเวลาอย่างน้อย 3 ฉบับ หรือมากกว่า ตามลักษณะการกระทำผิดจริยธรรม บทความที่ตีพิมพ์แล้วอาจถูกถอนออก (retraction) และวารสารฯ จะแจ้งหน่วยงานต้นสังกัดของผู้นิพนธ์ตามความเหมาะสม

 

นโยบายการแก้ไขและถอนบทความ (Correction and Retraction Policy)

          วารสารฯ พร้อมตีพิมพ์ประกาศแก้ไข (correction) เมื่อพบข้อผิดพลาดที่ไม่กระทบต่อความสมบูรณ์ของงานวิจัย และดำเนินการถอนบทความ (retraction) เมื่อพบหลักฐานการปลอมแปลงข้อมูล การคัดลอกผลงาน หรือการกระทำผิดจริยธรรมที่ร้ายแรง โดยปฏิบัติตามแนวทาง COPE Retraction Guidelines ทุกกรณี

 

อ้างอิง: Committee on Publication Ethics (COPE) (https://publicationethics.org/), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) (https://www.icmje.org/), World Association of Medical Editors (WAME) (https://www.wame.org/)