ปัจจัยเสี่ยงและผลกระทบต่อสุขภาพจากมลพิษทางอากาศในครัวเรือน กรณีศึกษา เทศบาลตำบลไทรโยง-ไทรวาล อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

มลพิษทางอากาศในครัวเรือนเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพทั่วโลก โดยมีสาเหตุหลักจากการใช้เชื้อเพลิงที่ไม่สะอาด การสูบบุหรี่ รวมถึงการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดหรือกำจัดแมลงในครัวเรือน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศและผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในครัวเรือน โดยศึกษาในเทศบาลตำบลไทรโยง-ไทรวาล จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างจำนวน 330 ครัวเรือน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมีนาคม - กันยายน พ.ศ. 2563 โดยใช้แบบสำรวจกิจกรรมในครัวเรือนและแบบสอบถามผลกระทบต่อสุขภาพของผู้อาศัยในครัวเรือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ multiple logistic regression ผลการศึกษา พบว่า ครัวเรือนส่วนใหญ่มีการใช้สารเคมีทำความสะอาด ร้อยละ 69.7 พบสัตว์แมลงสัตว์พาหะนำาโรค ร้อยละ 61.8 สูบบุหรี่ภายในบ้าน ร้อยละ 60.9 ใช้ถ่านฟืนหุงต้ม ร้อยละ 56.4 และเมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ต่อการเกิดอาการของผู้อาศัยในครัวเรือน พบว่า การสูบบุหรี่ภายในบ้านมีความสัมพันธ์กับอาการแน่นหน้าอก (aOR=2.312, 95%CI=1.008-5.305) และผื่นคัน (aOR=1.933, 95%CI=1.050-3.557) การใช้ลูกเหม็นสัมพันธ์กับอาการมีเสมหะ (aOR=3.270, 95%CI=1.274-8.396) และการใช้ยาฆ่าแมลงชนิดพ่นสัมพันธ์กับอาการระคายเคืองตา (aOR=2.023, 95%CI=1.056-3.874) และผื่นคัน (aOR=2.999, 95%CI=1.562-5.759) ซึ่งจะเห็นได้ว่าการใช้ผลิตภัณฑ์เคมีและการสูบบุหรี่ภายในบ้านเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดผลกระทบต่อสุขภาพ ดังนั้น ควรมีการสื่อสารและให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์ที่ถูกต้องและการป้องกันตนเอง รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรกำหนดแนวทางการเฝ้าระวังเพื่อควบคุมและลดปัจจัยเสี่ยงจากมลพิษทางอากาศในครัวเรือนอย่างเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การลดผลกระทบต่อสุขภาพต่อไป