ประสิทธิผลและความปลอดภัยของยาพอกเข่าชานุรักษ์ต่อการบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม (จับโปง)

ผู้แต่ง

  • กัลยา แสงฉวี คณะสหเวชศาสตร์ วิทยาลัยนครราชสีมา
  • รัฐศาสตร์ เด่นชัย คณะสหเวชศาสตร์ วิทยาลัยนครราชสีมา
  • มัชฌิมา ตรีนุชกร กลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โรงพยาบาลขอนแก่น
  • บัวกาญจน์ กายาผาด กลุ่มงานการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โรงพยาบาลขอนแก่น
  • ฐิติรัตน์ ศรีสมบัติ สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
  • มัตนา ภูมิโคกรักษ์ คณะสหเวชศาสตร์ วิทยาลัยนครราชสีมา
  • ณัฐวุฒิ กกกระโทก คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา
  • ธณกร ปัญญาใสโสภณ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร

คำสำคัญ:

ข้อเข่าเสื่อม, ชานุรักษ์, ยาพอกเข่า, ประสิทธิผล, ความปลอดภัย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบย้อนหลังแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยระดับความเจ็บปวดของข้อเข่าในผู้ป่วยโรคจับโปงแห้งและจับโปงน้ำ ความยาวรอบวงข้อเข่าในผู้ป่วย โรคจับโปงน้ำก่อนและหลังได้รับการพอกเข่า และอาการไม่พึงประสงค์หลังการใช้ยา โดยทำการศึกษาข้อมูลผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม (จับโปง) ที่ได้รับการพอกเข่าด้วยยาพอกเข่าชานุรักษ์ จำนวน 3 ครั้ง ที่ผ่าน เกณฑ์การคัดเลือกรวมทั้งสิ้น 1,047 คน แบ่งเป็นโรคจับโปงน้ำเข่า 432 คน และโรคจับโปงแห้งเข่า 615 คน โดยเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยระดับความเจ็บปวด และค่าเฉลี่ยความยาวรอบวงข้อเข่า ก่อนและหลังได้รับการพอกเข่า เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยแบบเก็บข้อมูล ซึ่งผ่านการ ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 3 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ paired samples T-test และ repeated measures ANOVA ผลการศึกษาข้อมูลทั่วไปส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 65.90 เพศชาย ร้อยละ 34.10 มีอายุเฉลี่ยที่ 56.25±11.00 ปี ผลการศึกษาการพอกเข่าต่อระดับความเจ็บปวด ในผู้ป่วยโรคจับโปงน้ำเข่าและจับโปงแห้งเข่าเปรียบเทียบก่อนและหลังได้รับการพอกเข่า พบว่า หลังผู้ป่วยได้รับการพอกเข่ามีคะแนนเฉลี่ยความเจ็บปวดลดลงที่ 2.22 และ 2.24 ตามลำดับ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) โดยตำรับยาสามารถลดความเจ็บปวด ได้ตั้งแต่สัปดาห์ที่ 1 และผลการศึกษาการพอกเข่าต่อความยาวรอบวงข้อเข่าในผู้ป่วยโรคจับโปงน้ำเข่า เปรียบเทียบก่อนและหลังได้รับการพอกเข่า พบว่า หลังผู้ป่วยได้รับการพอก เข่ามีค่าเฉลี่ยความยาวรอบวงข้อเข่าลดลงที่ 59.03 เซนติเมตร อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และไม่พบรายงานอาการไม่พึงประสงค์ของตำรับยาพอกเข่าชานุรักษ์ ซึ่งแสดงให้ เห็นว่าตำรับยา พอกเข่าชานุรักษ์สามารถช่วยบรรเทาอาการปวดเข่าและมีความปลอดภัย สามารถ นำมาใช้ สนับสนุนส่งเสริมการดูแลผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมได้

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Mobasheri A, Saarakkala S, Finnilä M, Karsdal MA, Bay-Jensen AC, van Spil WE.

Recent advances in understanding the phenotypes of osteoarthritis. F1000Research

;8(2091): 1-11.

สมาคมรูมาติสซั่มแห่งประเทศไทย. แนวทางเวชปฏิบัติการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม [อินเทอร์เน็ต].

[สืบค้นเมื่อ 1 ก.ย. 2568]. แหล่งข้อมูล:

https://thairheumatology.org/phocadownload/36/Guideline_003.pdf

มูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิมฯ อายุรเวทวิทยาลัย. หัตถเวชกรรมแผนไทย

(นวดแบบราชสำนัก). กรุงเทพมหานคร: อุษาการพิมพ์; 2555.

สุภาพร ปัญญาวงษ์, สรัญญา คุ้มไพฑูรย์, อนุชา ไทยวงษ์, กำธร ดานา. ประสิทธิผลโปรแกรม

การดูแลผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อมด้วยศาสตร์แพทย์แผนไทยโดยผู้ดูแลในครอบครัว ตำบลยาง

สีสุราช อำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน

;9(6):839-50.

คณะกรรมการพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านสุขภาพแห่งชาติ. ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิปัญญาไท

สุขภาพวิถีไท ฉบับที่ 3 (พ.ศ. 2560-2564). กรุงเทพมหานคร: อุษาการพิมพ์; 2560.

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร พ.ศ. 2566. ปทุมธานี:

มินนี่กรุ๊ป; 2566.

พรนิภา สิทธิสระดู่, กนกวรรณ วงศ์แก้ว, มัณฑนา คำอ้าย. การศึกษาการใช้ไพลในตำรับยาไทย

สำหรับรักษาโรคระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์ 2565;9(5):462-75.

ทิพารัตน์ ธรรมสละ. อิทธิพลของการทำให้แห้งด้วยระบบอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์แบบเรือน

กระจกต่อคุณภาพและสารสำคัญในไพล [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชา

เทคโนโลยี]. กรุงเทพมหานคร. มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2561. 159 หน้า.

Chitpan M, Rojsuntornkitti K, Pan MH, Wongwaiwech D. Some phytochemicals

and anti-inflammation effect of juice from Tiliacora triandra Leaves. Journal of

Food and Nutrition Research 2018;6(1):32-8.

Nanna U, Chiruntanat N, Jaijoy K, Rojsanga P, Sireeratawong S. Effect of

Thunbergia laurifolia Lindl. extract on anti-inflammatory, analgesic and antipyretic

activity. J Med Assoc Thai 2017;100(5):98-106.

Boonyarikpunchai W, Sukrong S, Towiwat P. Antinociceptive and anti-inflammatory

effects of rosmarinic acid isolated from Thunbergia laurifolia Lindl. Pharmacology,

Biochemistry, and Behavior 2014;124:67-73.

Ong WY, Herr DR, Sun GY, Lin TN. Anti-inflammatory effects of phytochemical

components of Clinacanthus nutans. Molecules 2022;27(11):3607.

Paval J, Kaitheri SK, Potu BK, Govindan S, Kumar RS, Narayanan SN, et al. Anti-

arthritic potential of the plant Justicia gendarussa Burm F. Clinics (Sao Paulo)

;64(4):357–62.

คณิตา เพ็งสลุด, ธวัชชัย กมลธรรม. เปรียบเทียบประสิทธิผลความปลอดภัยและความพึงพอใจ

ในการใช้ยาของตำรับยาทาพระเส้นกับไดโคลฟีแนคเจลในการรักษาโรคข้อเข่าอักเสบ.

วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2565;5(3):154-71.

Cavalieri TA. Pain management in the elderly. J Am Osteopath Assoc

;102(9):481-5.

ปิยะพล พูลสุข, สุชาดา ทรงผาสุข, เมริษา จันทา, เนตรยา นิ่มพิทักษ์พงศ์, กิตรวี จิรรัตน์สถิต.

ประสิทธิผลของยาพอกสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม.

ธรรมศาสตร์เวชสาร 2561;18(1):104-11.

ดิสพล แจ่มจันทร์, พรรณี บัญชรหัตถกิจ. ประสิทธิผลของยาพอกเข่าสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการ

ปวดเข่าสำหรับผู้ป่วยมีอาการข้อเข่าเสื่อม:การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วารสาร

โรงพยาบาลสิงห์บุรี 2565;31(2):14-28.

วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม. พจนานุกรมสมุนไพรไทย. พิมพ์ครั้งที่ 5. กรุงเทพมหานคร: รวมสาส์น; 2546.

อำพล บุญเพียร, ธิดารัตน์ แจ่มปรีชา, นิภาพร แสนสุรินทร์. ผลของการนวดด้วยน้ำมันกระดูกไก่ดำ

และน้ำมันไพลต่ออาการปวดกล้ามเนื้อคอ บ่า ไหล่ จากออฟฟิศซินโดรม. วารสารการแพทย์แผน

ไทยและการแพทย์ทางเลือก 2562;17(1):95-105.

กรรณิการ์ จันทร์แก้ว. การพัฒนาวิธีการสกัดไพลด้วยวิธีการทอดแบบน้ำมันท่วม. วารสารหมอยา

ไทยวิจัย 2567;10(2):31-42.

วิรุฬห์ เหล่าภัทรเกษม, วีระชัย โควสุวรรณ, พิสมัย เหล่าภัทรเกษม, วิชัย อึ้งพินิจพงศ์. ความสัมฤทธิ

ผลของครีมสมุนไพรไพล (ไพลจีซาล) ในการรักษาข้อเท้าแพลง. ศรีนครินทร์เวชสาร

;8(3):159–64.

อฑิตยา โรจนสโรช, พรพรรณ โพธิ์ไกร, ชญาภา พรหมเดชวัฒนา, ปิยะ วงศ์ญาณิน. ฤทธิ์ของ

สารสกัดสมุนไพรรางจืดและลูกใต้ใบในการลดการหลั่ง IL-1ß จากเซลล์ LPS-activated

THP-1 macrophages เพาะเลี้ยง. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยปทุมธานี

;1(1):9-23.

Wanikiat P, Panthong A, Sujayanon P, Yoosook C, Rossi AG, Reutrakul V. The anti-

inflammatory effects and the inhibition of neutrophil responsiveness by Barleria

lupulina and Clinacanthus nutans extracts. J Ethnophar 2008;116:234-44.

Shikha P, Latha G, Suja R, Anuja G, Shyamal S, Shine VJ, et al. “Anti-inflammatory

and antinociceptive activity of Justicia gendarussa Burm. f. leaves”. Indian Journal

of Natural Products and Resources 2010;1(4):456-61.

รัตติมา จีนาพงษา. ฤทธิ์ต้านการอักเสบของสารสกัด DMPBD จากไพล [วิทยานิพนธ์ปริญญา

วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2537. 112 หน้า.

ธีรทัศน์ สุดสาย, วาลุกา พลายงาม. การทดสอบความเป็นพิษเฉียบพลันของส่วนสกัดจากต้นย่านาง

แดงในหนูขาวเล็กพันธุ์ Swiss albino. ใน: กานดา ว่องไวลิขิต, งานประชุมวิชาการระดับชาติ

มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562; 26 เมษายน 2562; ศูนย์นวัตกรรมและการศึกษา, ปทุมธานี.

ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต; 2562. หน้า 1-17.

Kakanang P, Anant O, Ratchadaporn O. Acute and sub-chronic toxicity study of

Rang Chuet (Thunbergia laurifolia Lindl.) extracts and its antioxidant activities.

Toxicology Reports 2022;9:2000-17.

Murugesu S, Khatib A, Ahmed QU, Ibrahim Z, Uzir BF, Benchoula K, et al. Toxicity

study on Clinacanthus nutans leaf hexane fraction using Danio rerio embryos.

Toxicol Rep 2019;6:1148-54.

Putri VA, Zulharmita RA, Chandra B. Overview of phytochemical and

pharmacological of gandarussa extract (Justicia gendarussa Burm). EAS Journal

of Pharmacy and Pharmacology 2020;2(5):180-5.

Mohd Zulkhairi A, Mohd AS, Gwendoline CLE, Ahmad BA. Phytochemicals and

cytotoxic studies of Zingiber cassumunar Roxb. J Trop Agric and Fd Sc

;45(2):187-97.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-27

วิธีการอ้างอิง

ฉบับ

บท

นิพนธ์ต้นฉบับ

บทความที่มีผู้อ่านมากที่สุดจากผู้แต่งเรื่องนี้