การอยู่รอดของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) และเชื้อก่อโรคอื่นๆ ในสภาพแวดล้อมของโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยและด่านควบคุมชายแดนไทย-มาเลเซีย: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง
คำสำคัญ:
SARS-CoV-2, การแพร่กระจายทางอากาศ, โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย, สำนักงานศุลกากร, การเก็บตัวอย่างอากาศบทคัดย่อ
การแพร่ระบาดอย่างรวดเร็วของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) ตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2562 แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจวิธีการแพร่เชื้อ ทั้งทางละอองฝอยขนาดใหญ่ การสัมผัสพื้นผิวที่ปนเปื้อน และละอองลอยในอากาศ ซึ่งปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การระบายอากาศ ส่งผลต่ออัตราการแพร่กระจายของ SARS-CoV-2 การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจการแพร่กระจายทางอากาศของ SARS-CoV-2 และเชื้อก่อโรคทางเดินหายใจอื่นๆ ในสภาพแวดล้อมของโรงพยาบาล และด่านศุลกากรในจังหวัดสงขลา ประเทศไทย ในช่วงการแพร่ระบาดของ COVID-19 การเก็บตัวอย่างอากาศดำเนินการในหอผู้ป่วยและสำนักงานศุลกากรในสองช่วง คือ เดือนสิงหาคม-กันยายน พ.ศ. 2563 และเดือนมิถุนายน-กันยายน พ.ศ. 2564 เครื่องเก็บตัวอย่างอากาศทางชีวภาพที่นำมาใช้มี 4 ประเภท ได้แก่ N6 Single Stage Andersen Cascade Impactor, midget impinger, liquid impinger, กระดาษกรอง polyvinyl chloride (PVC) รวมทั้ง Biosampler ซึ่งใช้ในการวัดปริมาณจุลชีพที่ยังมีชีวิตอยู่ วิเคราะห์เชื้อก่อโรคทางเดินหายใจด้วยวิธี real-time RT-PCR ผลการศึกษาไม่พบการแพร่กระจายของ SARS-CoV-2 หรือเชื้อก่อโรคทางเดินหายใจอื่นๆ ในสภาพแวดล้อมที่ทำการเก็บตัวอย่าง อย่างไรก็ตาม พบจำนวน 3 พื้นที่ที่มีสภาวะเสี่ยงต่อการอยู่รอดของเชื้อ SARS-CoV-2 คือ บริเวณที่มีความชื้นสัมพัทธ์ ร้อยละ 45-50 และอุณหภูมิ 24-25 องศาเซลเซีียส โดยเฉพาะในห้องแยกโรค และหอผู้ป่วยวิกฤต ที่มีสภาวะเอื้อต่อการคงอยู่ของเชื้อ ดังนั้น การติดตั้งระบบระบายอากาศทั้งในสำนักงานที่เป็นระบบปิด และในโรงพยาบาล จึงเป็นปัจจัยสำคัญที่ควรคำนึงถึงเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อก่อโรคทางอากาศ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Desye B. COVID-19 pandemic and water, sanitation, and hygiene: impacts, challenges, and mitigation strategies.
Environ Health Insights 2021;15:11786302211029447.
Rabaan AA, Al-Ahmed SH, Al-Malkey M, Alsubki R, Ezzikouri S, Al-Hababi FH, et al. Airborne transmission of SARS-
CoV-2 is the dominant route of transmission: droplets and aerosols. Infez Med 2021;29(1):10-19.
Gralton J, Tovey E, McLaws ML, Rawlinson WD. The role of particle size in aerosolised pathogen transmission:
a review. J Infect 2011;62(1):1-13.
Thomas RJ. Particle size and pathogenicity in the respiratory tract. Virulence 2013;4(8):847-58.
Asadi S, Wexler AS, Cappa CD, Barreda S, Bouvier NM, Ristenpart WD. Aerosol emission and superemission
during human speech increase with voice loudness. Sci Rep 2019;9(1):2348.
Asadi S, Wexler AS, Cappa CD, Barreda S, Bouvier NM, Ristenpart WD. Effect of voicing and articulation manner
on aerosol particle emission during human speech. PLoS One 2020;15(1):e0227699.
Stadnytskyi V, Bax CE, Bax A, Anfinrud P. The airborne lifetime of small speech droplets and their potential
importance in SARS-CoV-2 transmission. Proc Natl Acad Sci USA 2020;117(22):11875-7.
Guo ZD, Wang ZY, Zhang SF. Aerosol and surface distribution of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2
in hospital wards, Wuhan, China, 2020. Emerg Infect Dis 2020;26(7):1583-91.
Stern RA, Koutrakis P, Martins MAG. Characterization of hospital airborne SARS-CoV-2. Respir Res 2021;22(1):73.
Zhao Y, Feng Y, Ma L. Impacts of human movement and ventilation mode on the indoor environment,
droplet evaporation, and aerosol transmission risk at airport terminals. Build Environ 2022;224:109527.
Zhang Y, Tao Y, Shyu ML, Perry LK, Warde PR, Messinger DS, et al. Simulating COVID19 transmission from
observed movement. Sci Rep 2022;12(1):3044.
Senthong P, Choosong T, Saejiw N, Yingkajorn M, Surasombatpattana S, Pipitsuntornsarn N, et al. Health risk
assessment and covid-19 infection rate by using bacterial aerosol in healthcare workers in a tertiary care hospital
in Thailand during SARS-CoV-2 pandemic. International Journal of Occupational Safety and Health 2023;13(4):429-40.
Ong SWX, Tan YK, Chia PY, Lee TH, Ng OT, Wong MSY, et al. Air, surface environmental, and personal protective
equipment contamination by severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) from a symptomatic
patient. JAMA 2020;323(16):1610-2.
Cheng VC, Wong SC, Chan VW, So SY, Chen JH, Yip CC, et al. Air and environmental sampling for SARS-CoV-2 around
hospitalized patients with coronavirus disease 2019 (COVID-19). Infect Control Hosp Epidemiol 2020;41(11):1258-65.
Kim UJ, Lee SY, Lee JY, Lee A, Kim SE, Choi OJ, et al. Air and environmental contamination caused by COVID-19 patients:
a multi-center study. J Korean Med Sci 2020;35(37):e332.
Li YH, Fan YZ, Jiang L, Wang HB. Aerosol and environmental surface monitoring for SARS-CoV-2 RNA in a designated
hospital for severe COVID-19 patients. Epidemiol Infect 2020;148:e154.
van Doremalen N, Bushmaker T, Morris DH, Holbrook MG, Gamble A, Williamson BN, et al. Aerosol and surface stability
of SARS-CoV-2 as compared with SARS-CoV-1. N Engl J Med 2020;382(16):1564-7.
Borges JT, Nakada LYK, Maniero MG, Guimarães JR. SARS-CoV-2: a systematic review of indoor air sampling for virus
detection. Environ Sci Pollut Res Int 2021;28(30):40460-73.
Verreault D, Moineau S, Duchaine C. Methods for sampling of airborne viruses. Microbiol Mol Biol Rev 2008;72(3):
-44.
Ang AX, Luhung I, Ahidjo BA, Drautz-Moses DI, Tambyah PA, Mok CK, et al. Airborne SARS-CoV-2 surveillance in
hospital environment using high-flowrate air samplers and its comparison to surface sampling. Indoor Air
;32(1):e12930.
Chia PY, Coleman KK, Tan YK, Ong SWX, Gum M, Lau SK, et al. Detection of air and surface contamination by
SARS-CoV-2 in hospital rooms of infected patients. Nat Commun 2020;11(1):2800.
Santarpia JL, Rivera DN, Herrera VL, Morwitzer MJ, Creager HM, Santarpia GW, et al. Aerosol and surface
contamination of SARS-CoV-2 observed in quarantine and isolation care. Sci Rep 2020;10(1):12732.
Chan KH, Peiris JS, Lam SY, Poon LL, Yuen KY, Seto WH. The effects of temperature and relative humidity on
the viability of the SARS coronavirus. Adv Virol 2011;2011:734690.
Saejiw N, Choosong T, Sathirapanya C, Ngamchaliew P, Senthong P, Surasombatpattana S, et al. The strengths
and advantages of SARS-CoV-2 management of a southern university hospital in Thailand. Asia Pac J Public Health
;36(4):399-401.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กระทรวงสาธารณสุข
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
