ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบริโภคอาหารจานด่วนไทยของนักศึกษา ระดับต่ำกว่าบัณฑิตศึกษาในประเทศไทย

บทคัดย่อ

พฤติกรรมการบริโภคอาหารจานด่วนเป็นปัญหาสำคัญที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มวัยรุ่น การศึกษาเกี่ยวกับอาหารจานด่วนไทยและผลกระทบต่อสุขภาพยังคงมีอยู่อย่างจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการบริโภคและวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคอาหารจานด่วนไทยในนักศึกษาระดับต่ำกว่าบัณฑิตศึกษาในสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักศึกษาระดับต่ำกว่าบัณฑิตศึกษา จำนวน 295 คน จากวิทยาลัยการสาธารณสุขแห่งหนึ่งในประเทศไทย ในปีการศึกษา 2566 ซึ่งได้รับการคัดเลือกโดยการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และการทดสอบความเชื่อมั่น ได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคระหว่าง 0.71 ถึง 0.91 วิเคราะห์ข้อมูลใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน ค่าสูงสุด ค่าต่ำสุด และการทดสอบ Chi-square test ที่ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการบริโภคอาหารจานด่วนไทยอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 58.65) ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการบริโภคอาหารจานด่วนไทย ได้แก่ ดัชนีมวลกาย และหลักสูตรการศึกษา (p=0.022 และ 0.008 ตามลำดับ) สำหรับทฤษฎีพฤติกรรมตามแผนทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ ความตั้งใจ (OR=0.252,95%CI=0.19–0.34) ทัศนคติ (OR=0.107,95%CI=0.02–0.47) บรรทัดฐานกลุ่มอ้างอิง (OR=0.147,95%CI=0.09–0.25) การรับรู้การควบคุม พฤติกรรม(OR=0.360,95%CI=0.28–0.47) และการควบคุมพฤติกรรมที่แท้จริง (OR=0.517,95%CI=0.40–0.67) มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับพฤติกรรมการบริโภคอาหารจานด่วนไทยทุกด้าน (p<0.001) ผลการศึกษานี้อาจชี้ให้เห็นว่า แม้จะเป็นนักศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ แต่ยังมีความเข้าใจในแนวคิดอาหารจานด่วนไทยอยู่ในระดับต่ำถึงปานกลาง และส่วนใหญ่แสดงพฤติกรรมการบริโภคอาหารจานด่วนไทยในระดับปานกลางถึงดี การวิจัยในอนาคตควรมุ่งเน้นไปที่การระบุความสัมพันธ์เชิงสาเหตุและรูปแบบพฤติกรรมในการบริโภคอาหารจานด่วนไทยให้ชัดเจนในประชากรขนาดใหญ่ เพื่อการเฝ้าระวังแนวโน้มในอนาคต