ความสุขในการทำงานของผู้ดูแลผู้สูงอายุในกิจการการดูแลผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 5
คำสำคัญ:
ความสุขในการทำงาน, ผู้ดูแลผู้สูงอายุ, กิจการดูแลผู้สูงอายุ, สิ่งคุกคามสุขภาพ, คุณภาพชีวิตบทคัดย่อ
ผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีความสุขในการทำงานส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานและคุณภาพชีวิต การวิจัยเชิงสำรวจภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสุขในการทำงานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ทำงานในกิจการการดูแลผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 5 เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามชนิดที่ตอบด้วยตนเองกับผู้ดูแลผู้สูงอายุจำนวน 327 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบไบซีเรียล สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบพอยต์ไบซีเรียล สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบอีตา และการวิเคราะห์ถดถอยพหุ ผลการศึกษาพบว่า ผู้ดูแลผู้สูงอายุร้อยละ 77.7 มีความสุขในการทำงานในระดับมีความสุข ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสุขในการทำงานของผู้ดูแลผู้สูงอายุ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ อายุ ระดับการศึกษา ความเพียงพอของรายได้ครอบครัว แรงสนับสนุนในครอบครัว ความพึงพอใจต่อสวัสดิการ การรับรู้สิ่งคุกคามทางกายภาพ การรับรู้สิ่งคุกคามทางชีวภาพ การรับรู้สิ่งคุกคามทางการยศาสตร์ สัมพันธภาพกับเพื่อนร่วมงาน และสัมพันธภาพกับหัวหน้างาน ปัจจัยทำนายความสุขในการทำงานของผู้ดูแลผู้สูงอายุ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ได้แก่ ความพึงพอใจต่อสวัสดิการ สัมพันธภาพกับเพื่อนร่วมงาน การรับรู้สิ่งคุกคามทางการยศาสตร์ อายุ และการรับรู้สิ่งคุกคามทางกายภาพและสัมพันธภาพกับเพื่อนร่วมงาน ซึ่งตัวแปรทั้ง 5 ตัว ร่วมกันทำนายความแปรปรวนความสุขในการทำงานได้ร้อยละ 23.1 จึงมีข้อเสนอแนะต่อผู้บริหารกิจการการดูแลผู้สูงอายุ ในการปรับสวัสดิการเพื่อลดค่าครองชีพ การสลับเวลาในการทำงาน รวมทั้งการปรับสภาพแวดล้อมในการทำงานเพื่อลดสิ่งคุกคามสุขภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุ รวมทั้งการมีกิจกรรมเสริมความสัมพันธ์ระหว่างผู้ร่วมงาน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและประสิทธิภาพการทำงานอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2566). แนวทางการดำเนินกิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง. กระทรวงสาธารณสุข. https://esta.hss.moph.go.th.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2568). ระบบกิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง. https://esta.hss.moph.go.th/ dashboard_adm.php
กระทรวงสาธารณสุข. (2559). กฎกระทรวงกำหนดประเภทกิจการสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559. ออกตามความในพระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559.
ณิรดา พราหมณ์ชู. (2563). ความสุขในการปฏิบัติงานของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลชุมชนจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี, 3(1), 81–98.
ธัญกมล รงรองรจเรข. (2567). การศึกษาความพึงพอใจของผู้ดูแลผู้สูงอายุ กรณีศึกษาศูนย์ดูแลผู้สูงอายุภาคเอกชน [วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
นวลอนงค์ ศรีสุกไสย. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างการทำหน้าที่ของครอบครัว การรับรู้การสนับสนุนจากครอบครัวกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตอำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 23(1), 60–69.
ภัทรพร คงบุญ และคณะ. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความพึงพอใจต่อการจ้างงานของผู้ช่วยเหลือดูแลผู้มีภาวะพึ่งพิงในประเทศไทย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 17(3), 455–472.
ภิรญา จำปาศรี. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสุขในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดนครปฐม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 6(3), 113–121.
ศรีวิไล แสงเลิศศิลปชัย. (2562). ความสุขในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 12(1), 12–19.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2567). HAPPINOMETER Mahidol. https://www.happinometer.com/web/index.php
สำนักงานเขตสุขภาพที่ 5. (ม.ป.ป.). ข้อมูลผู้สูงอายุเขตสุขภาพที่ 5. https://region5.moph.go.th/region5/ reg5info.php
สิรินันท์ ขุนเพ็ชร์, และ ฮอเดียะ บิลยะลา. (2560). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความสุขในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพห้องผ่าตัด โรงพยาบาลตติยภูมิแห่งหนึ่งในภาคใต้. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 4(2), 68–81.
สุธิษา วัลลิรัตน์ และปิยนุช จันทรวิโรจน์. (2566). ความสุขในการทำงานของบุคลากรโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดน่าน. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 41(4), 66–78.
Awosoga, O. A. et al. (2023). Well-being of professional older adults’ caregivers in Alberta’s assisted living and long-term care facilities: A cross-sectional study. BMC Geriatrics, 23, 85. https://doi.org/10.1186/s12877-023-03801-9
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands–resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115
Daniel, W. W., & Cross, C. L. (2014). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (10th ed.). John Wiley & Sons.
Doğan, S. E., & Altınbaş, Y. (2024). The relationship between ergonomics level, job and life satisfaction of healthcare workers in Turkey. Ergonomi, 7(3), 227–235. https://doi.org/10.33439/ergonomi.1514689
Herzberg, F. (1959). The motivation to work. John Wiley & Sons.
Hinkle, D. E., William, W., & Stephen, G.J. (1998). Applied statistics for the behavior sciences. (4th ed.). Boston, New York: Houghton Mifflin.
Lavoie-Tremblay, M. et al. (2022). Influence of caring for COVID-19 patients on nurse’s turnover, work satisfaction and quality of care. Journal of Nursing Management, 30(1), 33–43. https://doi.org/10.1111/jonm.13462
Lin, H. et al. (2023). Exploring the factors creating happiness with nursing staff: The mediating effect of life satisfaction. American Journal of Health Behavior, 47(3), 510–519.
Medeni, V. et al. (2025). Job satisfaction, life satisfaction, and associated factors among hospital nurses: A cross-sectional study in Türkiye. Scientific Reports, 15, 5738. https://doi.org/10.1038/s41598-025-85564-4
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
Shi, Y. et al. (2020). Prevalence of occupational exposure and its influence on job satisfaction among Chinese healthcare workers: A large-sample cross-sectional study. BMJ Open, 10(3), e031953. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2019-031953
Tei-Tominaga, M., & Nakanishi, M. (2021). Factors of feelings of happiness at work among staff in geriatric care facilities. Geriatrics & Gerontology International, 21(9), 818–824. https://doi.org/10.1111/ggi.14247
United Nations. (2022). World population prospects 2022: Summary of results. United Nations.
Zeng, D et al. (2022). Impact of intrinsic and extrinsic motivation on work engagement: A cross-sectional study of nurses working in long-term care facilities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(3), 1284. https://doi.org/10.3390/ijerph19031284
Zhao, J. et al. (2025). Turnover intentions, job satisfaction and social support among employees of social organisations caring for the elderly in China: A cross-sectional study. BMJ Open, 15, e104422. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2025-104422
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
