PREDICTORS OF ELECTRONIC CIGARETTE USE AMONG VOCATIONAL STUDENTS IN PHAYAO PROVINCE
Keywords:
e-cigarettes, vocational students, smoking behavior, social factors, environmental factorsAbstract
This cross-sectional study aimed to examine factors associated with e-cigarette use among vocational students in Phayao Province, Thailand. The sample consisted of 361 vocational students enrolled in Certificate of Vocational Education programs (Years 1–3), selected through multistage sampling. Data were collected using a self-administered questionnaire and analyzed using descriptive statistics, chi-square tests, and multiple logistic regression analysis.
The results showed that 18.84% of vocational students reported using e-cigarettes. Significant predictors of e-cigarette use included cumulative grade point average (Adj. OR = 2.13, 95% CI = 1.093–4.144), having family members who used e-cigarettes (Adj. OR = 3.47, 95% CI = 1.317–9.136), social factors (Adj. OR = 4.71, 95% CI = 2.262–9.820), and environmental factors (Adj. OR = 2.05, 95% CI = 1.048–4.016). The findings suggest that prevention efforts should focus on addressing family, social, and environmental factors, alongside promoting academic achievement. Educational institutions should implement surveillance strategies and activities to strengthen students’ skills in resisting social pressure, as well as establish e-cigarette-free school environments.
References
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ข้อมูลวิชาการเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า. https://www.thasamed.go.th/datacenter/doc_download/a_160525_153105.pdf?utm_source=chatgpt.com
คุณัญญา เชิดสุข พรนภา หอมสินธุ์ และรุ่งรัตน์ศรีสุริยเวศน์. (2567). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนอาชีวศึกษาหญิงจังหวัดฉะเชิงเทรา. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 51(4), 56-71.
จีรภัทร์ รัตนชมภู และจักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. (2565). รูปแบบการป้องกันการใช้บุหรี่ไฟฟ้ารายใหม่ของนักศึกษาอาชีวศึกษาภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนเรศวร. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/5857
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย ชนุตา พาโพนงาม นฤมล ลาวน้อย อาทิตยา บัวเรือง ธิรดา จันทร์รุ่งเรือง และอัมพวัน บุญรอด. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชน จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(2), S197-S205. https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/12578/10444
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สป. กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). สารสนเทศด้านการศึกษา ปีการศึกษา 2568 สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดพะเยา กระทรวงศึกษาธิการ. https://edustatistics.moe.go.th/phayao/#
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). สำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564: บทสรุปผลสำหรับผู้บริหาร. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230505110449_84709.pdf?utm_source=chatgpt.com
หนึ่งฤดี นิ่มนุช และจักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการใช้บุหรี่อิเล็กทรอนิกส์ของนักศึกษาอาชีวศึกษาจังหวัดแห่งหนึ่งในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย. http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/6133
Benjakul, S., Nakju, S., & Termsirikulchai, L. (2023). Factors associated with e-cigarette use among vocational students: A cross-sectional multistage cluster survey, Thailand. Tobacco Induced Diseases, 21, 120. DOI: 10.18332/tid/170421 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10535840/
Bloom, B. S., Madaus, G. F., & Hastings, J. T. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. McGraw-Hill.
Choi, R., & Kang, H. G. (2021). Intention to quit smoking according to smoking preferences and perceptions of electronic cigarettes among university students in South Korea. Medicine, 100(48), e28133. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35049244/
Daniel WW. Biostatistics : a foundation for analysis in the health sciences. 8th. Hoboken, N.J. : Wiley/John Wiley & Sons; 2005.
Deng, H., Fang, L., Zhang, L., Li, J., Wang, J., Wang, F., & Zheng, P. (2024). Susceptibility to e-cigarette among high school students: a study based on the ecological model of health behavior. Frontiers in Public Health, 12, 1395717. https://www.frontiersin.org/journals/public-health/articles/10.3389/fpubh.2024.1395717/full
Eaton, D. L., Kwan, L. Y., & Stratton, K. (Eds.). (2018). Public health consequences of e-cigarettes. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/20183318811
Grana, R., Benowitz, N., & Glantz, S. A. (2014). E-cigarettes: a scientific review. Circulation, 129(19), 1972-1986. https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/CIRCULATIONAHA.114.007667
Kuder G. F. & Richardson M. W. . (1937). The theory of the estimation of test reliability. Psychometrika, 2(3), 151-160. https://doi.org/10.1007/BF02288391
Hanafin, J., Sunday, S., & Clancy, L. (2022). Sociodemographic, personal, peer, and familial predictors of e-cigarette ever use in ESPAD Ireland: A forward stepwise logistic regression model. Tobacco induced diseases, 20, 12. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8809134/
Jayakumar, N., O’Connor, S., Diemert, L., & Schwartz, R. (2020). Predictors of e-cigarette initiation: findings from the youth and young adult panel study. Tobacco Use Insights, 13, 1179173X20977486. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1179173X20977486
Kitipong Ruanphet, Jatuporn Luangubol, Sumattana Klangkarn. (2025). Determinants of Electronic Cigarette Use Among Vocational Students in Buriram Province, Thailand: An Examination of Behavioral and Environmental Influences. Journal of Public Health and Development, 23(1), 72-86. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/AIHD-MU/article/view/271450
McLeroy, K. R., Bibeau, D., Steckler, A., & Glanz, K. (1988). An ecological perspective on health promotion programs. Health education quarterly, 15(4), 351-377. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3068205/
Cronbach Lee J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Patanavanich, R., Aekplakorn, W., Glantz, S. A., & Kalayasiri, R. (2021). Use of e-cigarettes and associated factors among youth in Thailand. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention: APJCP, 22(7), 2199. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34319044/
Sompa, S. I., Zettergren, A., Ekström, S., Upadhyay, S., Ganguly, K., Georgelis, A., Ljungman, P., Pershagen, G., Kull, I., Melén, E., Palmberg, L. & Bergström, A. (2022). Predictors of electronic cigarette use and its association with respiratory health and obesity in young adulthood in Sweden; findings from the population-based birth cohort BAMSE. Environmental Research, 208, 112760. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35065933/
Struik, L. L., O'Loughlin, E. K., Riglea, T., & O'Loughlin, J. L. (2022). Predictors of past-year e-cigarette use among young adults. Preventive medicine reports, 29, 101965. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36161135/
Thongsutt, T., Yusote, C., Jubprang, S., Sasisuwan, A., Poonchuay, N., Chanawong, A., Sottiyotin, T., Laopaiboonkun, S. & Muthanna, F. M. (2023). Factors associated with knowledge and attitude towards e-cigarettes among undergraduate students in Thailand: a cross-sectional study. Asian Pacific journal of cancer prevention: APJCP, 24(1), 353. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36853305/
World Health Organization. (2023). E-cigarettes contain hazardous substances, addictive and harmful. World Health Organization, Geneva. https://www.who.int/thailand/news/feature-stories/detail/e-cigarettes-contain-hazardous-substances--addictive-and-harmful
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Primary Health Care Journal (Northern Edition)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
