ประสิทธิผลของการใช้การแพทย์ทางไกลเพื่อควบคุมระดับความดันโลหิต สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ในเรือนจำจังหวัดระนอง
คำสำคัญ:
การแพทย์ทางไกล, ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง, เรือนจำจังหวัดระนองบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลของการควบคุมความดันโลหิต การเปลี่ยนแปลงของยาที่ใช้รักษา ค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล ระยะเวลารอคอย และความพึงพอใจของผู้รับบริการ ระหว่างผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ของเรือนจำจังหวัดระนอง ที่ได้รับการดูแลรักษาด้วยการแพทย์ทางไกลกับการดูแลรักษาด้วยวิธีปกติ
วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) แบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง (two-group pretest-posttest design) กลุ่มตัวอย่างคือผู้ต้องขังในเรือนจำจังหวัดระนอง ที่เป็นความดันโลหิตสูงและขึ้นทะเบียนรับการรักษากับโรงพยาบาลระนอง จำนวน 70 คน เป็นกลุ่มที่ใช้ระบบการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) จำนวน 35 คน และกลุ่มที่ได้รับการดูแลรักษาด้วยวิธีปกติ จำนวน 35 คน สุ่มตัวอย่างในแต่ละกลุ่มด้วยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random Sampling) ด้วยการสุ่มจากบัญชีรายชื่อด้วยคอมพิวเตอร์ ใช้ระยะเวลาในการศึกษา 6 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วย Paired t-test, Independent t-test และFisher-exact test
ผลการศึกษา: ภายหลังการทดลองพบว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ใช้การแพทย์ทางไกลมีระดับความดัน ตัวบนและตัวล่าง แตกต่างจากกลุ่มที่ใช้วิธีปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p-value = 0.03, 0.04) ผลการควบคุมระดับความดันโลหิตภายหลังการรักษา พบว่ากลุ่มการแพทย์ทางไกลมีสัดส่วนของผู้สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้มากกว่ากลุ่มวิธีปกติ (ร้อยละ 80.0 และร้อยละ 74.3) แต่ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ระหว่างสองกลุ่ม (p-value = 0.78) กลุ่มที่ใช้การแพทย์ทางไกลมีการเปลี่ยนแปลงของยาที่ใช้รักษาและค่าใช้จ่ายในการรักษาไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจากกลุ่มที่ใช้วิธีปกติ (p-value = 0.28 และ 0.19) มีระยะเวลารอคอยแตกต่างจากกลุ่มที่ใช้วิธีปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (p-value <0.01) และความพึงพอใจต่อบริการไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากกลุ่มที่ใช้วิธีปกติ (p-value > 0.05)
สรุป: การรักษาผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงโดยใช้การแพทย์ทางไกลมีผลลัพธ์ไม่แตกต่างจากวิธีปกติ แต่ช่วยลดระยะเวลารอคอยในการรับบริการ สอดคล้องกับงานวิจัยทั้งในและต่างประเทศ ดังนั้นจึงสามารถนำมาเป็นเครื่องมือเสริมของระบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังในระดับปฐมภูมิร่วมกับระบบบริการที่มีอยู่เดิม โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความจำกัด ไม่สะดวกในการเข้าถึงบริการ เช่น ในเรือนจำ
คำสำคัญ: การแพทย์ทางไกล, ความดันโลหิตสูง, เรือนจำจังหวัดระนอง
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. First WHO report details devastating impact of hypertension and ways to stop it [Internet]. New York: World Health Organization; 2023 Sep 19 [cited 2024 Dec 11]. Available from: https://www.who.int/thailand/news/detail/19-09-2023-first-who-report-details-devastating-impact-of-hypertension-and-ways-to-stop-it.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ ปี 2561–2565 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 11 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/dncd/news.php?news=39911
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรมควบคุมโรค รณรงค์วันความดันโลหิตสูงโลก ปี 2567 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 11 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://gcc.go.th/2025/05/17/
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ จังหวัดระนอง. ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาโรคไม่ติดต่อ (NCD DM,HT,CVD) [อินเทอร์เน็ต]. ระนอง: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระนอง; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 11 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/rng/public/standard-subcatalog/b2b59e64c4e6c92d4b1ec16a599d882b
Thato R, Jittimanee S, Charuenporn C, Hanbunjerd K, Uthis P. Enduring Inequality in Diabetes and Hypertension Management in Thai Prisons: A Qualitative Study. J Patient Exp. 2025;12:23743735251361778.
กรมราชทัณฑ์. รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์ทั่วประเทศ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมราชทัณฑ์; 2567. [เข้าถึงเมื่อ 11 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://www.correct.go.th/stathomepage/
Omboni S, Padwal RS, Alessa T, Benczur B, Green BB, Hubbard L, et al. The worldwide impact of telemedicine during COVID-19: current evidence and recommendations for the future. Connect Health. 2022;1:7–35.
กิตติพล อยู่คง, นิทรา กิจธีระวุฒิวงษ์. ประสิทธิผลของโปรแกรมการสนับสนุนการจัดการตนเองร่วมกับการแพทย์ทางไกลต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและระดับความดันโลหิตในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง ชนิดไม่ทราบสาเหตุอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2566;33(3):25-38.
สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. แนวทางการรักษาโรคความดันโลหิตสูงในเวชปฏิบัติทั่วไป พ.ศ. 2567. [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 23 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://thaihypertension.org/wp-content/uploads/2025/07/Guideline2024.pdf.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.
ศิริลักษณ์ บุญชัย. การพัฒนารูปแบบการให้บริการผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงด้วยระบบการแพทย์ทางไกลอำเภอโซ่พิสัย จังหวัดบึงกาฬ [อินเทอร์เน็ต]. บึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ: 2566 [เข้าถึงเมื่อ 23 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/files/post-doc/index.php?fn=detail&sid=289
บุษยมาส บุศยารัศมี. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง ในยุควิถีใหม่ เขตอำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม. วารสารแพทย์ เขต 4-5. 2566;42(1):63-77.
วริศรา สูงสุมาลย์. การพัฒนาระบบบริการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) คลินิกโรคเบาหวานโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลศรีวิไล อำเภอศรีวิไล จังหวัดบึงกาฬ [อินเทอร์เน็ต]. บึงกาฬ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบึงกาฬ: 2567. [เข้าถึงเมื่อ 23 ธันวาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/require/files/post-doc/20240402113736.pdf.
Kim YN, Shin DG, Park S, Lee CH. Randomized clinical trial to assess the effectiveness of remote patient monitoring and physician care in reducing office blood pressure. Hypertens Res. 2015;38:491-7.
Teo VH, Teo SH, Burkill SH, Wang Y, Chew EA, David WN, et al. Effects of technology-enabled blood pressure monitoring in primary care: A quasi experimental trial. J Telemed Telecare. 2024;30(1):121-30.
ธนัท ตั้งวนาไพร, ศรวัส แสงแก้ว, จันจิรา ลีลาไพบูลย์.ประสิทธิผลของการใช้การแพทย์ทางไกลเพื่อควบคุมระดับความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ระหว่างช่วงการระบาดของ โควิด 19: การศึกษาย้อนหลัง. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว. 2566;6(4):316-27.
McManus RJ, Mant J, Franssen M, Nickless A, Schwartz C, Hodgkinson J, et al. Efficacy of self-monitored blood pressure, with or without telemonitoring, for titration of antihypertensive medication (TASMINH4): an unmasked randomized controlled trial. Lancet. 2018;391:949-59.
กลิ่นผกา พาหุพันธ์, จิราพร สลางสิงห์, จินัฐตา พงประเสริฐ, ศิริรัตน์ อินทรเกษม. การพัฒนาระบบการแพทย์ทางไกลสำหรับผู้ป่วยความดันโลหิตสูง ผู้ป่วยนอกอายุรกรรมเฉพาะโรค โรงพยาบาลยโสธร. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา. 2568;8(1):13–24.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

