ประสิทธิผลของการให้ออกซิเจนผสมอากาศอัตราการไหลสูงทางจมูกต่ออัตราการหายใจและระดับออกซิเจนในเลือดของผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะหายใจลำบาก: การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มอายุ โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

            ภาวะหายใจลำบากเป็นสาเหตุนำอันดับต้นของการรับรักษาในหอผู้ป่วยวิกฤตกุมารเวชกรรม และการตอบสนองต่อ HHHFNC มีแนวโน้มแตกต่างกันตามอายุ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบอัตราการหายใจและระดับออกซิเจนในเลือดก่อน-หลังการรักษาด้วยเครื่องให้ออกซิเจนผสมอากาศอัตราการไหลสูงทางจมูก (HHHFNC) ในแต่ละกลุ่มอายุ และเปรียบเทียบระยะเวลาการใช้เครื่องระหว่างกลุ่มอายุ ในผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะหายใจลำบาก โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดชัยภูมิ เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางโดยใช้ข้อมูลย้อนหลัง กลุ่มตัวอย่าง 102 ราย แบ่งเป็น 3 กลุ่มอายุ กลุ่มละ 34 ราย เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนช่วงตุลาคม 2565 ถึงกันยายน 2567 วิเคราะห์ด้วย Generalized Estimating Equations (GEE) และ Kruskal-Wallis test

            ผลการวิจัยพบว่าอัตราการหายใจลดลงและระดับออกซิเจนในเลือดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในทุกกลุ่มอายุ (p<0.001) โดยขนาดการลดลงของอัตราการหายใจแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่มอายุ (p=0.0006) กลุ่มทารกลดลงมากกว่ากลุ่มเด็กวัยเรียนอีก β=6.56 ครั้ง/นาที (95% CI 2.78, 10.34) และกลุ่มอายุ 13-60 เดือน ลดลงมากกว่าอีก β=4.50 ครั้ง/นาที (95% CI 1.34, 7.66) ส่วนขนาดการเพิ่มขึ้นของออกซิเจนไม่แตกต่างกันระหว่างกลุ่มอายุ (p=0.178) และระยะเวลาการใช้เครื่องไม่แตกต่างกัน (p=0.638)

            การศึกษายืนยันประสิทธิผลของ HHHFNC ในเด็กทุกกลุ่มอายุ และพบหลักฐานชัดเจนว่าขนาดการตอบสนองด้านอัตราการหายใจแตกต่างกันตามช่วงวัย โดยกลุ่มทารกตอบสนองดีที่สุด จึงควรเฝ้าระวังอัตราการหายใจอย่างใกล้ชิดเป็นพิเศษในกลุ่มทารก ส่วนออกซิเจนในเลือดและระยะเวลาการรักษายังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าแตกต่างกันตามอายุ จึงใช้แนวทางร่วมกันได้ในทุกกลุ่ม