ผลลัพธ์ทางสูติกรรมและทารกแรกเกิดในหญิงตั้งครรภ์ที่ใช้สารเสพติดประเภท เมทแอมเฟตามีนในโรงพยาบาลชัยภูมิ
คำสำคัญ:
เมทแอมเฟตามีน, การตั้งครรภ์, ผลลัพธ์ทารกแรกเกิด, การคลอดก่อนกำหนด, การฝากครรภ์บทคัดย่อ
การใช้สารเสพติดประเภทเมทแอมเฟตามีนในหญิงตั้งครรภ์เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ข้อมูลเชิงประจักษ์ในประเทศไทยส่วนใหญ่มาจากโรงพยาบาลตติยภูมิในเขตเมือง ยังขาดข้อมูลระดับโรงพยาบาลจังหวัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางสูติกรรมและทารกแรกเกิดระหว่างหญิงตั้งครรภ์ที่ใช้และไม่ใช้เมทแอมเฟตามีน และหาความสัมพันธ์อิสระของการใช้เมทแอมเฟตามีนต่อผลลัพธ์ทารกไม่พึงประสงค์ในโรงพยาบาลชัยภูมิ เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบเปรียบเทียบกลุ่มที่จับคู่ย้อนหลัง (Retrospective matched comparative study) โดยใช้ข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนของหญิงตั้งครรภ์เดี่ยวที่มาคลอดระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ.2566 ถึง 30 กันยายน พ.ศ.2568 กลุ่มศึกษาคือหญิงตั้งครรภ์ที่มีผลตรวจปัสสาวะเป็นบวกต่อเมทแอมเฟตามีนและ/หรือมีประวัติการใช้ จำนวน 70 ราย จับคู่ 1:1 กับกลุ่มควบคุมตามอายุ เชื้อชาติ และช่วงเวลาคลอด รวม 140 ราย วิเคราะห์เปรียบเทียบด้วยสถิติ Independent t-test หรือ Mann-Whitney U test, Chi-square หรือ Fisher's exact test และ Multiple logistic regression เพื่อหาค่า Adjusted odds ratio (aOR) ที่ระดับนัยสำคัญ p<0.05
กลุ่มที่ใช้เมทแอมเฟตามีนมีจำนวนครั้งการฝากครรภ์น้อยกว่าอย่างชัดเจน (4.2±3.8 เทียบกับ 11.2±3.2 ครั้ง, p<0.001) โดยร้อยละ 21.4 ไม่เคยฝากครรภ์เลย และมีระดับการศึกษาต่ำ ว่างงาน และรายได้ต่ำกว่าอย่างมีนัยสำคัญ ด้านผลลัพธ์พบอัตราการคลอดก่อนกำหนด (ร้อยละ 37.1 เทียบกับ 12.9) ทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อย (ร้อยละ 25.7 เทียบกับ 10.0) และน้ำหนักแรกเกิดเฉลี่ยต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อควบคุมตัวแปรกวน การใช้เมทแอมเฟตามีนเป็นปัจจัยทำนายอิสระของการคลอดก่อนกำหนด (aOR 4.74; 95% CI: 1.77, 12.68), ทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อย (aOR 3.27; 95% CI: 1.07, 10.02) และผลลัพธ์ทารกแรกเกิดไม่พึงประสงค์โดยรวม (aOR 3.71; 95% CI: 1.54, 8.92)
การใช้เมทแอมเฟตามีนในหญิงตั้งครรภ์สัมพันธ์กับผลลัพธ์ทางสูติกรรมและทารกแรกเกิดที่ไม่พึงประสงค์อย่างเป็นอิสระจากปัจจัยทางเศรษฐกิจสังคม โดยช่องว่างการฝากครรภ์ที่กว้างเป็นปัจจัยที่แก้ไขได้ จึงควรพัฒนาระบบคัดกรองที่ไม่ตีตราและบูรณาการการดูแลหญิงตั้งครรภ์ร่วมกับการบำบัดสารเสพติดเป็นลำดับความสำคัญ
เอกสารอ้างอิง
Arria AM, Derauf C, Lagasse LL, Grant P, Shah R, Smith L, et al. Methamphetamine and other substance use during pregnancy: preliminary estimates from the Infant Development, Environment, and Lifestyle (IDEAL) study. Matern Child Health J 2006;10(3):293-302. DOI:10.1007/s10995-005-0052-0
Manaboriboon B, In-iw S, Sutcharipongsa S, Sanpawitayakul G, Kumpa S, Somchit C, Chomchai C. Methamphetamine abuse during pregnancy and the risk of foster care placement in Thailand. Child Youth Serv Rev 2020;113:104941. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.104941
ดวงพร แสงสุวรรณ, สร้อย อนุสรณ์ธีรกุล. ความชุกของการใช้เมตแอมเฟตามีนและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในเขตอำเภอเมืองอุดรธานี. วารสารพยาบาลทหารบก 2567;25(2):92-100. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/ JRTAN/article/view/266375
Kalaitzopoulos DR, Chatzistergiou K, Amylidi AL, Kokkinidis DG, Goulis DG. Effect of methamphetamine hydrochloride on pregnancy outcome: a systematic review and meta-analysis. J Addict Med 2018;12(3):220-6. DOI:10.1097/ADM.0000000000000391
Premchit S, Orungrote N, Prommas S, Smanchat B, Bhamarapravatana K, Suwannarurk K. Maternal and Neonatal Complications of Methamphetamine Use during Pregnancy. Obstet Gynecol Int 2021;2021:8814168. DOI:10.1155/2021/8814168
Hayer S, Garg B, Wallace J, Prewitt KC, Lo JO, Caughey AB. Prenatal methamphetamine use increases risk of adverse maternal and neonatal outcomes. Am J Obstet Gynecol 2024;231(3):356.e1-356.e15. DOI:10.1016/j.ajog.2024.05.033
Chomchai C, Manorom NN, Watanarungsan P, Yossuck P, Chomchai S. Methamphetamine abuse during pregnancy and its health impact on neonates born at Siriraj Hospital, Bangkok, Thailand. Southeast Asian J Trop Med Public Health 2004;35(1):228-31. PMID:15272773
MotherToBaby. Methamphetamine. [Internet]. 2024. [cited 2025 Jan]. Available from: https://mothertobaby.org/fact-sheets/methamphetamine/
ณัฐวรรณ สวงโท. ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อภาวะหายใจเร็วชั่วคราวของทารกแรกเกิดในโรงพยาบาลชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร 2563;40(1):89-96. https://thaidj.org/index.php/CMJ/article/view/8879
ทิพวัลย์ ลิ่มลิขิต. ความชุกและผลการรักษาภาวะหายใจลำบากในทารกแรกเกิด. ชัยภูมิเวชสาร 2562;39(2):45-56. https://thaidj.org/ index.php/CMJ/article/view/10478
Kunkler C, Lewis AJ, Almeida R. Methamphetamine exposure during pregnancy: A meta-analysis of child developmental outcomes. Neurosci Biobehav Rev 2022;138:104714. DOI:10.1016/j.neubiorev.2022.104714
Diaz SD, Smith LM, LaGasse LL, Derauf C, Newman E, Shah R, et al. Effects of prenatal methamphetamine exposure on behavioral and cognitive findings at 7.5 years of age. J Pediatr 2014;164(6):1333-8. DOI:10.1016/j.jpeds.2014.01.053
Royal Australian and New Zealand College of Obstetricians and Gynaecologists (RANZCOG). Substance use in pregnancy (C-Obs 53). [Internet]. 2024 [cited 2026 Aug 10]. Available from: https://ranzcog.edu.au/wp-content/uploads/Substance-Use-Pregnancy.pdf
Chow SC, Shao J, Wang H, Lokhnygina Y. Sample size calculations in clinical research. 3rd ed. Boca Raton, FL : CRC Press, 2018.
United Nations Office on Drugs and Crime. World Drug Report 2024. [Internet]. 2024 [cited 2026 Aug 10]. Available from:. https://www.unodc.org/unodc/en/data-and-analysis/world-drug-report-2024.html
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
เวอร์ชัน
- 2026-08-19 (2)
- 2026-08-19 (1)
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ชัยภูมิเวชสาร = Chaiyaphum Medical Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
