Spatial Analysis and Factors Associated with Glycemic Control among Patients with Type 2 Diabetes Mellitus in Loei Province.
Keywords:
Spatial Analysis, Glycemic control, Patients with Type 2 Diabetes MellitusAbstract
Type 2 diabetes mellitus remains a major public health problem in Thailand, and glycaemic control among patients in Loei Province has persistently fallen short of the Ministry of Public Health's targets. This study aimed to identify factors associated with glycaemic control and to examine the district-level spatial relationships between lifestyle factors, self-care behaviours, and glycaemic control among patients with type 2 diabetes mellitus in Loei Province. A cross-sectional analytical study was conducted among 483 patients using a structured questionnaire, analysed with multiple logistic regression and Bivariate Local Indicators of Spatial Association (LISA).
The results showed that only 44.3% of participants achieved good glycaemic control (95% CI: 39.8, 48.9%). Factors significantly associated with good control fell into two categories: modifiable behaviours, namely a high level of nutritional practice (Adjusted OR = 1.51; 95% CI: 1.02, 2.55) and a high level of stress management (Adjusted OR = 1.89; 95%CI: 1.26, 2.84), and structural factors, namely higher education (Adjusted OR = 2.30; 95%CI: 1.20, 4.40) and a disease duration of less than ten years (Adjusted OR = 1.58; 95% CI: 1.04, 2.39). These same factors also emerged as district-level spatial clusters in the same direction: a positive spatial association was found between good glycaemic control and lifestyle scores (Bivariate Moran's I = 0.187) and self-care behaviour scores (Bivariate Moran's I = 0.242), with clearly identifiable model districts and vulnerable clusters.
These findings indicate that glycaemic control among patients with type 2 diabetes mellitus results from the interaction of individual-level factors and spatial context. Effective diabetes management therefore requires integrating individual-level interventions, targeting nutritional practice and stress management, with area-based strategies informed by LISA cluster analysis to prioritise target districts, enabling context-specific interventions tailored to each area.
References
Yan LD, Hanvoravongchai P, Aekplakorn W, Chariyalertsak S, Kessomboon P, Assanangkornchai S, et al. Universal coverage but unmet need: National and regional estimates of attrition across the diabetes care continuum in Thailand. PLoS One 2020;15(1):e0226286. DOI:10.1371/journal.pone.0226286
มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ. รายงานภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ.ศ. 2565. นนทบุรี : มูลนิธิเพื่อการพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ, 2565. https://bodthai.net/?__wpdm_pdf_viewer=13119|1759402500874
Shourie P, Trivedi AR. Beyond blood sugar: A comprehensive exploration of diabetes mellitus and its impact on human health. URNCST Journal 2025;9(4):1-6. DOI:https://doi.org/10.26685/urncst.682
สายฝน ม่วงคุ้ม, พรพรรณ ศรีโสภา, วัลภา คุณทรงเกียรติ, ปณิชา พลพินิจ, ชุติมา ฉันทมิตรโอภาส, ชัยชาญ ดีโรจนวงศ์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนของหลอดเลือดแดง ขนาดเล็กในผู้ที่เป็นผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา 2563;28(2):74-84. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Nubuu/article/view/242886
ศศิวรรณ ขันทะชา, เบญจา มุกตพันธุ์. ความสัมพันธ์ของพฤติกรรมการดูแลตนเองและความเชื่อเกี่ยวกับโรคเบาหวานกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในพื้นที่ที่มีความหลากหลายเชื้อชาติ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม. ศรีนครินทร์เวชสาร 2564;36(1):97-104. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/ SRIMEDJ/article/view/248696
วินัฐ ดวงแสนจันทร์, ตะวัน แสงสุวรรณ, พุทธิพงษ์ พลคำฮัก. การรับรู้ความสามารถในการควบคุม พฤติกรรมและพฤติกรรมการบริโภคอาหารในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2564;15(38):428-42. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ RHPC9Journal/article/view/251008
ธีรศักดิ์ พาจันทร์, กฤชกันทร สุวรรณพันธุ์, บุญสัน อนารัตน์, นิรันดร์ ถาละคร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2565;16(1):285-98. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ RHPC9Journal/article/view/256178
Shrivastava SR, Shrivastava PS, Ramasamy J. Role of self-care in management of diabetes mellitus. J Diabetes Metab Disord 2013;12(1):14. DOI:10.1186/2251-6581-12-14
Mehravar F, Mansournia MA, Holakouie-Naieni K, Nasli-Esfahani E, Mansournia N, Almasi-Hashiani A. Associations between diabetes self-management and microvascular complications in patients with type 2 diabetes. Epidemiol Health 2016;38:e2016004. DOI:10.4178/epih/e2016004
Garcia-Molina L, Lewis-Mikhael AM, Riquelme-Gallego B, Cano-Ibanez N, Oliveras-Lopez MJ, Bueno-Cavanillas A. Improving type 2 diabetes mellitus glycaemic control through lifestyle modification implementing diet intervention: a systematic review and meta-analysis. Eur J Nutr 2020;59(4):1313-28. DOI:10.1007/s00394-019-02147-6
ระบบคลังข้อมูลสุขภาพ Health Data Center. ร้อยละผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ดี. [อินเทอร์เน็ต]. 2569. [เข้าถึงเมื่อ 20 มีนาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/lei/public/standard-report-detail/137a726340e4dfde7bbbc5d8aeee3ac3
Tobler WR. A computer movie simulating urban growth in the Detroit region. Economic Geography 1970;46(sup1):234-40. https://doi.org/10.2307/143141
Luenam A, Puttanapong N. Modelling and analyzing spatial clusters of leptospirosis based on satellite-generated measurements of environmental factors in Thailand during 2013-2015. Geospat Health 2020;15(2). DOI:10.4081/gh.2020.856
Hsieh FY, Bloch DA, Larsen MD. A simple method of sample size calculation for linear and logistic regression. Stat Med 1998;17(14):1623-34. DOI:10.1002/(sici)1097-0258(19980730)17:14<1623::aid-sim871>3.0.co;2-s
Steiniger S, Hunter AJS. The 2012 free and opensource GIS software map–A guide to facilitate research, development, and adoption. Computers, environment and urban systems 2013;39(3):136-50. DOI:10.1016/j.compenvurbsys.2012.10.003
Anselin L, Syabri I, Kho Y. GeoDa: an introduction to spatial data analysis. Geographical Analysis 2005;38(1):5-22. https://doi.org/10.1111/j.0016-7363.2005.00671.x
ชยุตพงศ์ ฉายแสง, ณัฐภูมิ อัตติยะ, จักรพงศ์ ศรีสุวรรณ, บังอรศรี จินดาวงศ์, นิพิฐพนธ์ สีอุปลัด, ธนกิจ รุ่งเรืองรัตนกุล. ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในหน่วยบริการปฐมภูมิสามเหลี่ยม จังหวัดขอนแก่น. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2568;13(3):140–52. https://he05.tci-thaijo.org/index.php/CHDMD_KKU/article/view/6922
สุทธิดา คำมะภา. สถานการณ์การดูแลผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ตำบลนาดี อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2565;15(2):1-15. https://he02.tci-thaijo.org/ index.php/RDHSJ/article/view/255707
Lannon R. How stress hormones affect blood sugar levels in diabetes. African Journal of Diabetes Medicine 2024;32(5). DOI:10.54931/AJDM-32.5.7
Susanti S, Bistara DN. Relationship between stress level and increased blood sugar levels in patients with diabetes mellitus. Jurnal Keperawatan Respati Yogyakarta 2022;9(3):181-86. DOI:https://doi.org/10.35842/jkry.v9i3.692
Traoré S, Guira O, Zoungrana L, Sagna Y, Bognounou RB, Paré C, et al. Factors associated with prolonged poor glycemic control in type 2 diabetes mellitus (T2DM) patients followed in the Department of Internal Medicine at the Yalgado Ouedraogo teaching hospital, Ouagadougou (Burkina Faso). Open J Intern Med 2021;11(1):1-26. DOI:10.4236/ojim.2021.111001
Ghabban SJ, Althobaiti B, Farouk IM, Al Hablany M, Ghabban A, Alghbban R, et al. Diabetic complications and factors affecting glycemic control among patients with type II diabetes mellitus attending the chronic illness clinics at Tabuk, Saudi Arabia. Cureus 2020;12(11):e11683. DOI:10.7759/cureus.11683
Chetoui A, Kaoutar K, Elmoussaoui S, Boutahar K, El Kardoudi A, Chigr F, et al. Prevalence and determinants of poor glycaemic control: a cross-sectional study among Moroccan type 2 diabetes patients. Int Health 2022;14(4):390-7. DOI:10.1093/inthealth/ihz107
Numsang P, Oumtanee A, Kurat S, Sananok R, Kraichan S, Sarapoke P. "Failure to control blood sugar" experiences of persons with type 2 diabetes mellitus. Int J Nurs Sci 2023;10(4):527-32. DOI:10.1016/j.ijnss.2023.09.004
Guo LR, Hughes MC, Wright ME, Harris AH, Osias MC. Geospatial hot spots and cold spots in US cancer disparities and associated risk factors, 2004-2008 to 2014-2018. Prev Chronic Dis 2024;21:240046. DOI:10.5888/pcd21.240046
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Chaiyaphum Medical Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
