Executive Functions of Preschool Children Based on Mothers’ Perception in Ramrat Subdistrict, Tha Uthen District, Nakhon Phanom Province
Keywords:
perception, qualitative research, executive functions, mother, preschool childrenAbstract
This descriptive qualitative study aimed to explore executive functions in preschool children as perceived by their mothers. The key informants were 15 mothers of children aged 3–5 years residing in Ramrat Subdistrict, Tha Uthen District, Nakhon Phanom Province. Participants were purposively selected according to inclusion criteria. Data were collected through in-depth interviews, observations, and field notes. Content analysis was employed for data analysis. Trustworthiness was ensured through data triangulation and validation by experts and participants. The findings revealed that mothers conceptualized executive functions in three main themes: (1) cognitive ability, including simple reasoning, understanding right from wrong, and distinguishing appropriate from inappropriate behaviors; (2) communication ability, reflected in the capacity to express needs and narrate experiences appropriately for age, using polite language and showing respect toward adults; and (3) practical ability, demonstrated through age-appropriate self-help skills and the performance of daily routines. Children who were perceived as possessing executive function skills were characterized by three attributes: (1) smart thinking, defined as thinking before speaking or acting, planning to solve problems, and maintaining concentration; (2) smart speaking, characterized by gentle speech, avoiding shouting, and being inquisitive; and (3) smart doing, reflected in self-responsibility, age-appropriate self-reliance, helping with family tasks according to ability, and good behavior with obedience to parents. Mothers’ perceptions were influenced by social and cultural contexts as well as their parenting experiences. The findings enhance understanding of how mothers perceive executive functions in preschool children and provides foundational knowledge for developing culturally and socially appropriate approaches to promote executive functions in early childhood.
Downloads
References
Mattera S, Rojas NM, Morris PA, Bierman K. Promoting EF with preschool interventions: lessons learned from 15 years of
conducting large-scale studies. Front Psychol 2021;12:640702.
นันทา โพธิ์คำ, นารีรัตน์ จันทวฤทธิ์, วีณา ภาคมฤค, เตือนใจ ผางคำ, นิคม สุวพงษ์. การพัฒนาทักษะสมอง EF ด้วยคู่มือการจัด 6 กิจกรรมหลัก
สำหรับเด็กปฐมวัยในโรงเรียนเอกชน. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์ 2565;6(1):204-16.
สุพัตรา สาริพันธ์, ศิรประภา พฤทธิกุล, เชวง ซ้อนบุญ. ผลการเสริมสร้างการคิดเชิงบริหารของเด็กอนุบาลโดยใช้กระบวนการวางแผนปฏิบัติ
และทบทวนตามแนวคิดไฮสโคป. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา 2564;32(3):56-70.
Heidary S, Khademi M. Review of the concept of executive function: focusing on preschool. National Journal of Electrical
Engineering (JNTE) 2023;19(2):111-33.
Zelazo PD, Blair CB, Willoughby MT. Executive function: implications for education. Washington (DC): National Center for
Education Research, Institute of Education Sciences, US Department of Education; 2016.
Schmitt SA, Paes TM, Duncan RJ, Vandell DL. Early cumulative risk and outcomes in adolescence and adulthood: the role
of executive function and behavioral regulation. Dev Psychol 2023;59(11):1988–2001.
Kräplin A, Joshanloo M, Wolf M, Krönke K, Goschke T, Bühringer G, et al. The relationship between executive functioning
and addictive behavior: new insights from a longitudinal community study. Psychopharmacology (Berl) 2022;239:3507–
กรมกิจการเด็กและเยาวชน. รายงานประจำปี 2564. กรุงเทพมหานคร: เอสบีเค การพิมพ์; 2565.
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดนครพนม. รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดนครพนม ประจำปี 2565. นครพนม:
กลุ่มนโยบายและวิชาการ; 2565.
รมิตา ทองฉิม, ปิยะฉัตร พัชรานุฉัตร. สถานการณ์และความจำเป็นของปู่ย่าตายาย กับการเลี้ยงดูเด็กเล็กในวิถีไทยอีสาน: กรณีศึกษาอำเภอ
สีชมพู จังหวัดขอนแก่น. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2564;44(1):35-46.
ธิดา พิทักษ์สินสุข. วิกฤตปฐมวัยกระทบอนาคตชาติ. วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย 2562;1(1):77–89.
กนกวรรณ รุจนเวชช์, บัญญัติ ยงย่วน, สาวิตรี ทยานศิลป์. การศึกษาการลงโทษทางร่างกายในเด็กของผู้เลี้ยงดูต่างช่วงวัย.
วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม 2566;7(11):347-57.
กฤตธ์ตฤณน์ ตุ๊หมาด, ภคพล เส้นขาว. จากบ้านสู่ห้องเรียน: การอบรมเลี้ยงดูและพัฒนาเด็กปฐมวัยในบริบทความหลากหลายทางวัฒนธรรม
ของไทย. วารสารรามคำแหง ฉบับมนุษยศาสตร์ 2568;44(2):107–26.
ธนิศรา นามบุญเรือง, ลัดดา ดีอันกอง. การศึกษาปัจจัยทำนายและทักษะด้านการคิดเชิงบริหารของเด็กปฐมวัยในเขตสุขภาพที่ 7.
วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2568;22(2):33–46.
ณฐมน สีธิแก้ว, ศลิษา โกดยี่, เกศมณี มูลปานันท์, ขนิษฐา พิศฉลาด, ฉันทนา แรงสิงห์, อรนลิน สิงขรณ์, และคณะ. การศึกษาความสัมพันธ์
ของปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อพฤติกรรมการเลี้ยงดูเชิงบวกของผู้ปกครองเด็กปฐมวัยและความคิดเชิงบริหารของเด็กปฐมวัยในจังหวัดเชียงราย.
วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2565;32(3):122-33.
ลัดดา เหลืองรัตนมาศ, สมปรารถนา สุดใจนาค, ณัฏฐา วรรธนะวิโรจน์, วารุณี มีหลาย. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคิดเชิงบริหารของเด็กวัยก่อน
เรียน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข 2564;31(3):15-27.
Cook CJ, Howard SJ, Makaula H, Merkley R, Mshudulu M, Tshetu N, et al. Risk and protective factors for executive
function in vulnerable South African preschool-age children. J Cogn 2024;7(1):1-18.
วรรณิษา หาคูณ, Hong Van CT. การศึกษาชุมชนพหุวัฒนธรรมที่ส่งผลต่อการอบรมเลี้ยงดูของเด็กปฐมวัย เทศบาลตำบลธาตุพนม
อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา 2568;16(2):118–35.
Sameroff A. The transactional model. In: Sameroff A, Editor. The transactional model of development: how children
and contexts shape each other. Washington DC: American Psychological Association; 2009. p. 3-21.
Colaizzi P. Psychological research as the phenomenologist views it. In: Valle R, King M, editors. Existential
phenomenological alternatives for psychology. London: Oxford University Press; 1978. p. 48-71.
Lincoln YS, Guba EG. Naturalistic inquiry. Thousand Oaks: Sage; 1985.
Chae SE. Executive function and effortful control-similar and different evidence from big data analysis. Front Psychol
;13:1004403.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). วิธีคิดตามหลักพุทธธรรม. กรุงเทพมหานคร: สยามปริทัศน์; 2560.
Diamond A. Executive functions. Annu Rev Psychol 2013;64(1):135-68.
Sutheero PP, Phrakhrusutaworathammakit, Phrakhruwapeechanthakun, Saengchawek A, Kenaphoom S. Creation
of ethical values in Thailand’s Isaan literature for sustainable social development. Turkish Journal of Computer and
Mathematics Education 2021;12(3):4098-105.
ณัฏฐ์รดา ไชยอัครพงศ์, ฐิติพร พิชญกุล, กันต์ฤทัย คลังพหล. การศึกษาองค์ประกอบของรูปแบบการจัดประสบการณ์ดนตรีที่ส่งเสริมทักษะ
การคิดเพื่อจัดการชีวิตสู่ความสำเร็จในเด็กปฐมวัย. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
;14(3):65-76.
Rodriguez-Gomez DA, Talero-Gutiérrez C. Effects of music training in executive function performance in children:
a systematic review. Front Psychol 2022;13:968144.
พระธนากร ญาณโมลี. ปรัชญาของคนอีสานในยุค 4.0: เฉพาะกรณี ฮีต 12 คอง 14. วารสารศึกษิตาลัย 2563;1(3):1-14.
Rochanavibhata S, Marian V. Thai and American mothers socialize preschoolers’ emotional development differently.
Sci Rep 2023;13:12719.
Vygotsky LS. Mind in society: the development of higher psychological process. Cambridge: Harvard University Press;
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ministry of Public Health
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
