ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของการติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงในบุคลากรทางการแพทย์ของโรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
บุคลากรทางการแพทย์, การติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง, การตรวจสารอินเตอร์เฟอรอนแกมมาบทคัดย่อ
บุคลากรทางการแพทย์เป็นกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสติดเชื้อวัณโรคสูงกว่าบุคคลทั่วไป เนื่องจากการสัมผัสกับผู้ป่ วย โดยตรง อาจทำให้เกิดการติดเชื้อแบบไม่แสดงอาการหรือวัณโรคระยะแฝงได้ ข้อมูลดังกล่าวในประเทศไทยยังมี จำกัด การศึกษานี้นำเสนอผลตรวจการติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงของบุคลากรทางการแพทย์จำนวน 179 ราย จากโรงพยาบาลระยองโดย interferon-gamma release assay: IGRA ด้วยชุดทดสอบ QuantiFERON-TB gold plus และ วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงของการติดเชื้อจากแบบสอบถาม ผลการศึกษาพบความชุกของการติดเชื้อร้อยละ 30.2 (ช่วง ความเชื่อมั่นร้อยละ 95:23.4 ถึง 37.0) ผู้เข้ารับการตรวจเป็นเพศหญิงทั้งหมด มีค่ากลางของอายุคือ 40 ปี (ช่วง อายุระหว่าง 22 ถึง 59 ปี) เป็นพยาบาลหรือผู้ช่วยพยาบาลร้อยละ 78.2 ปฏิบัติงานที่แผนกอายุรกรรมร้อยละ 42.5 และมีค่ากลางของอายุงานคือ 16 ปี (ช่วงอายุงานระหว่าง 1 ถึง 41 ปี) ผลการวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงแบบ multivariate ที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05) กับการติดเชื้อวัณโรคระยะแฝงคือ เป็นพยาบาลหรือผู้ช่วยพยาบาล (adjusted odds ratio 4.1 [ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95:1.4 ถึง 11.4]) และปฏิบัติงานที่แผนกอายุรกรรม (adjusted odds ratio 2.5 [ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95:1.1 ถึง 5.5]) รวมทั้งแผนกอื่น เช่น แผนกผู้ป่ วยหนัก ผ่าตัดด่วน อุบัติเหตุและฉุกเฉิน ผลการตรวจจะช่วยสนับสนุนและควบคุมการเกิดวัณโรค เพื่อการเฝ้ าระวังหรือให้การรักษา แบบป้ องกันตามความเหมาะสม ความชุกของการติดเชื้อทีพบสูงน่าจะมีการให้ความสำคัญกับแนวทางการเพิ่มประสิทธิ- ภาพของการป้ องกันการติดเชื้อ รวมทั้งแนวทางปฏิบัติในการรักษาแบบป้ องกันต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global tuberculosis report 2022. Geneva: World Health Organization; 2022.
สำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค. แนวทางการป้องกันและ ควบคุมการแพร่กระจายเชื้อวัณโรค. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2559.
National Center for HIV/AIDS, Viral Hepatitis, STD, and TB Prevention, Division of Tuberculosis Elimination, Centers for Disease Control and Prevention. Core curriculum on tuberculosis: What the clinician should know. 6th ed. Atlanta: National Center for HIV/AIDS, Viral Hepatitis, STD, and TB Prevention, Division of Tuberculosis Elimination, Centers for Disease Control and Prevention; 2013.
World Health Organization. Latent tuberculosis infection: updated and consolidated guidelines for programmatic management. Geneva: World Health Organization; 2018.
สำนักวัณโรคกรมควบคุมโรค. แนวทางการควบคุมวัณโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2561. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิ คแอนด์ดีไซน์; 2561.
Nasreen S, Shokoohi M, Malvankar-Mehta MS. Prevalence of latent tuberculosis among health care workers in high burden countries: a systematic review and metaanalysis. PLoS One 2016;11(10):e0164034.
World Health Organization. Implementing tuberculosis diagnostics. Policy framework. Geneva: World Health Organization; 2015.
World Health Organization. Global tuberculosis report 2019. Geneva: World Health Organization; 2019.
Pottumarthy S, Morris AJ, Harrison AC, Wells VC. Evaluation of the tuberculin gamma interferon assay: potential to replace the Mantoux skin test. J Clin Microbiol 1999;37(10):3229-32.
QIAGEN. QuantiFERON®-TB Gold Plus (QFT®-Plus) ELISA Package Insert [Internet]. 2020 [cited 2020 Apr 20]. Available from: https://www.quantiferon.com/ products/quantiferon-tb-gold-plus-qft-plus/package-inserts.
Barcellini L, Borroni E, Brown J, Brunetti E, Campisi D, Castellotti PF, et al. First evaluation of QuantiFERON-TB Gold Plus performance in contact screening. Eur Respir J 2016;48(5):1411-9.
Moon HW, Gaur RL, Tien SS, Spangler M, Pai M, Banaei N. Evaluation of QuantiFERON-TB Gold-Plus in health care workers in a low-incidence setting. J Clin Microbiol 2017;55(6):1650-7.
Pieterman ED, Liqui Lung FG, Verbon A, Bax HI, Ang CW, Berkhout J, et al. A multicentre verification study of the QuantiFERON®-TB Gold Plus assay. Tuberculosis (Edinb) 2018;108:136-42.
Theel ES, Hilgart H, Breen-Lyles M, McCoy K, Flury R, Breeher LE, et al. Comparison of the QuantiFERON-TB Gold Plus and QuantiFERON-TB Gold In-Tube interferon gamma release assays in patients at risk for tuberculosis and in health care workers. J Clin Microbiol 2018;56(7):e00614-18.
Bursac Z, Gauss CH, Williams DK, Hosmer DW. Purposeful selection of variables in logistic regression. Source Code Biol Med 2008;3:17.
Heinze G, Dunkler D. Five myths about variable selection. Transpl Int 2017;30(1):6-10.
Almufty HB, Abdulrahman IS, Merza MA. Latent tuberculosis infection among healthcare workers in Duhok province: from screening to prophylactic treatment. Trop Med Infect Dis 2019;4(2):85.
Do AN, Limpakarnjarat K, Uthaivoravit W, Zuber PL, Korattana S, BinkinN, et al. Increased risk of Mycobacterium tuberculosis infection related to the occupational exposures of health care workers in Chiang Rai, Thailand. Int J Tuberc Lung Dis 1999;3(5):377-81.
Kiertiburanakul S, Suebsing S, Kehachindawat P, Apivanich S, Somsakul S, Sathapatayavongs B, et al. Five-year prospective study of tuberculin skin testing among new healthcare personnel at a university hospital in Thailand. J Hosp Infect 2012;80(2):173-5.
Khawcharoenporn T, Apisarnthanarak A, Sangkitporn S, Rudeeaneksin J, Srisungngam S, BunchooS, et al. Tuberculin skin test and QuantiFERON®-TB Gold In-Tube test for diagnosing latent tuberculosis infection among Thai healthcare workers. Jpn J Infect Dis 2016;69(3):224- 30.
Nonghanphithak D, Reechaipichitkul W, Chaiyasung T, Faksri K. Risk factors for latent tuberculosis infection among health-care workers in northeastern Thailand. Southeast Asian J Trop Med Public Health 2016; 47(6):1198-208.
Lamberti M, Uccello R, Monaco MGL, Muoio M, Feola D, SannoloN, et al. Tuberculin skin test and Quantiferon test agreement and influencing factors in tuberculosis screening of healthcare workers: a systematic review and meta-analysis. J Occup Med Toxicol 2015; 10:2.
Lucet JC, Abiteboul D, Estellat C, Roy C, Chollet-Martin S, TubachF, et al. Interferon-γ release assay vs. tuberculin skin test for tuberculosis screening in exposed healthcare workers: a longitudinal multicenter comparative study. Infect Control Hosp Epidemiol 2015;36(5): 569-74.
de Souza FM, do Prado TN, Pinheiro Jdos S, Peres RL, Lacerda TC, Loureiro RB, et al. Comparison of interferon-γ release assay to two cut-off points of tuberculin skin test to detect latent Mycobacterium tuberculosis infection in primary health care workers. PLoS One 2014;9(8):e102773.
Prado TND, Riley LW, Sanchez M, Fregona G, Nóbrega RLP, Possuelo LG, et al. Prevalence and risk factors for latent tuberculosis infection among primary health care workers in Brazil. Cad Saude Publica 2017;33(12): e00154916.
Joshi R, Reingold AL, Menzies D, Pai M. Tuberculosis among health-care workers in low- and middle-income countries: a systematic review. PLoS Med 2006; 3(12):e494.
Menzies D, Joshi R, Pai M. Risk of tuberculosis infection and disease associated with work in health care settings. Int J Tuberc Lung Dis 2007;11(6):593-605.
Inchai J, Liwsrisakun C, Bumroongkit C, Euathrongchit J, Tajarernmuang P, Pothirat C. Tuberculosis among healthcare workers at Chiang Mai University Hospital, Thailand: clinical and microbiological characteristics and treatment outcomes. Jpn J Infect Dis 2018;71(3):214- 9.
พีรวัฒน์ ตระกูลทวีสุข, อนุชิต นิยมปัทมะ, สุนทร บุญบำเรอ, เนสินี ไชยเอีย. วัณโรคในบุคลากรสังกัดโรงพยาบาลตติยภูมิ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย. ศรีนครินทร์เวชสาร 2560;32(3):204-13.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.