การประเมินสถานะระบบข้อมูลสารสนเทศของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ได้รับการถ่ายโอนไปสู่องค์การบริหารส่วนจังหวัด

ผู้แต่ง

  • อุดม ทุมโฆสิต คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
  • นิธินันท์ ธรรมากรนนท์ คณะสถิติประยุกต์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
  • สุรชัย พรหมพันธุ์ นักวิจัยอิสระ
  • สุพัฒน์จิตร ลาดบัวขาว นักวิจัยอิสระ กรุงเทพมหานคร

คำสำคัญ:

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล, องค์การบริหารส่วนจังหวัด, ระบบข้อมูล/สารสนเทศ, การถ่ายโอน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินสถานะด้านระบบข้อมูลสารสนเทศของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ที่ได้รับการถ่ายโอนไปสู่องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ภายหลังจากการถ่ายโอนแล้ว ลักษณะของระบบโดยทั่วไปเป็นอย่างไร คณะวิจัยได้ทบทวนวรรณกรรมและสร้างกรอบแนวคิดการ วิจัยประเมินผลขึ้นในรูปแบบของประเด็นการวิจัยเพื่อเป็นแนวทางในการแสวงหาคำตอบ 5 ประเด็น ในด้านวิธีวิทยาการวิจัย ได้เลือกใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบพหุกรณีศึกษา โดยได้ใช้วิธีเลือกตัวอย่างแบบเจาะจงขึ้นมาจำนวน 32 รพ.สต. จาก 8 จังหวัด 4 ภาค ส่วนการเก็บข้อมูลได้ใช้วิธีการสำรวจร่วมกับ การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้บันทึกข้อมูลและสนทนากลุ่ม ในด้านการวิเคราะห์และตีความเพื่อตอบโจทย์ การวิจัย ทำโดยใช้โปรแกรม ATLAS.ti ผลการประเมินพบว่า ลักษณะทั่วไปของข้อมูล/สารสนเทศของ รพ.สต. (1) หลังการถ่ายโอนส่วนใหญ่ยังคงเหมือนเดิม โดยเป็นระบบที่ออกแบบมาเพื่อประโยชน์การบริหารระบบสุขภาพปฐมภูมิระดับกระทรวงมากกว่าการบริหารกิจการของ รพ.สต. เอง (2) ระบบฐานข้อมูลของ รพ.สต. ยังไม่ครอบคลุมภารกิจหลักของ รพ.สต. และยังไม่เชื่อมโยงกับ อบจ. (3) รพ.สต. ส่วนใหญ่ ยังไม่มีเครื่องคอมพิวเตอร์เพียงพอในการใช้งาน รวมถึงไม่มีบุคลากรและผู้ดูแลระบบที่เหมาะสม (4) คุณภาพข้อมูลยังไม่เหมาะสมกับภารกิจสุขภาพปฐมภูมิ เนื่องจากข้อมูลด้านส่งเสริมสุขภาพอันเป็น กิจกรรมหลักของ รพ.สต. ได้รับความสำคัญน้อย (5) ข้อเสนอเชิงนโยบาย จัดระบบฐานข้อมูลและแฟ้มข้อมูลสำหรับระบบสุขภาพปฐมภูมิแยกออกมาต่างหากเป็นการเฉพาะ และเป็นส่วนหนึ่งของระบบใหญ่

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. การถ่ายโอน รพ.สต. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 10 ก.พ. 2567].

แหล่งข้อมูล: https://hsiu.hsri.or.th/

Heywood A, Rohde J. Using information for action a manual for health workers at facility level. Cape Town:

University of the Western Cape; 2001.

Rohde J, Shaw V, Hedberg C, Stoops N, Venter S, Venter K, et al. Information for primary health care [Internet].

[cited 2024 Feb 1]. แหล่งข้อมูล:https://www.hst.org.za/publications/South%20African%20Health%

Reviews/13%20Information%20for%20Primary%20Health%20Care%20SAHR%202008.pdf

Lippeveld T, Sauerborn R, Bodart C, World Health Organization. Design and Implementation of Health

Information Systems. Geneva: World Health Organization; 2000.

World Health Organization. Monitoring the building blocks of health systems: a handbook of indicators

and their measurement strategies. Geneva: World Health Organization; 2010.

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. ผลกระทบของการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสู่องค์การบริหารส่วนจังหวัดต่อระบบ

ข้อมูลสารสนเทศสุขภาพ. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2565.

อุดม ทุมโฆสิต. การวิจัยทางรัฐประศาสนศาสตร์และสังคมศาสตร์: ศาสตร์แห่งองค์ความรู้ และวิธีวิทยาการวิจัย. กรุงเทพมหานคร:

คณะรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์; 2566.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการปฏิบัติงานการจัดเก็บและจัดส่ง

ข้อมูลตามโครงสร้างมาตรฐานข้อมูลด้านสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2564 Version 2.4 [อินเทอร์เน็ต].

[สืบค้นเมื่อ 10 ก.พ. 2567]. แหล่งข้อมูล: https://spo.moph.go.th/spo/images/2.4-43File_Structure-020364.pdf.

Braa J, Hanseth O, Heywood A, Mohammed W, Shaw V. Developing health information systems in developing

countries: the flexible standards strategy. MIS Quarterly 2017;41(1):381–402.

Heywood P, Harahap NP. Public funding of health at the district level in Indonesia after decentralization:

Sources, flows and contradictions. Health Research Policy and Systems 2009;7(5):1–13.

Premji S, Casebeer A, Scott RE. Implementing electronic health information systems in local community settings:

Examining individual and organisational change experiences in the Philippines. Electronic Journal of Information

Systems Evaluation 2011;14(2):121–31.

Laudon KC, Laudon JP. Management information systems: Managing the digital firm. 14th ed. Harlow: Pearson

Education; 2016.

World Health Organization. Essential public health functions, health systems and health security. Geneva:

World Health Organization; 2012.

Viana AL, Machado CV. Decentralization and coordination of health policy: the case of Brazil. Revista Panamericana

de Salud Publica 2009;26(4):302-11.

World Health Organization, United Nations Children’s Fund. A vision for primary health care in the 21st century:

towards universal health coverage and the Sustainable Development Goals. Geneva: World Health Organization

and United Nations Children’s Fund; 2018.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์ระบบข้อมูลสุขภาพปฐมภูมิของประเทศไทย.

กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2562.

Redman TC. Data driven: Profiting from your most important business asset. Boston: Harvard Business Review Press;

Organisation for Economic Co-operation and Development. Health data governance: privacy, monitoring and research.

Paris: OECD Publishing; 2019.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-05-27

วิธีการอ้างอิง

ฉบับ

บท

นิพนธ์ต้นฉบับ

บทความที่มีผู้อ่านมากที่สุดจากผู้แต่งเรื่องนี้