การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบบูรณาการระดับอำเภอ เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพและสังคมของกลุ่มเปราะบาง จังหวัดสระบุรี

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบผสมผสานวิธีนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบบูรณาการระดับอำเภอเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพและสังคมของกลุ่มเปราะบาง จังหวัดสระบุรี มี 3 ระยะ คือ (1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานและการบริหารจัดการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบาง (2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบบูรณาการระดับอำเภอ และ (3) ทดสอบประสิทธิผลรูปแบบ กลุ่มตัวอย่าง คือ คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิต ผู้ทรงคุณวุฒิ และกลุ่มเปราะบาง เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบประเมินผล แบบบันทึกการสังเกต คู่มือการปฏิบัติของรูปแบบ และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า การดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางโดยรวมอยู่ระดับสูง การบริหารจัดการระดับปานกลาง มีข้อจำกัดขาดการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน ทรัพยากรไม่เพียงพอ ระบบข้อมูลไม่เชื่อมโยงกัน มีโอกาสพัฒนา คือ ภาวะผู้นำของผู้บริหาร เครือข่ายความร่วมมือชุมชนและท้องถิ่น รูปแบบการบริหารจัดการแบบบูรณาการระดับอำเภอ คือ D-SAFE Model มี 5 ขั้นตอน คือ (1) Diagnostic Assessment: วิเคราะห์และประเมินสถานการณ์ (2) Stakeholder Synergy: บูรณาการความร่วมมือภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง (3) Action Planning: วางแผนและกำหนดมาตรการปฏิบัติ (4) Field Implementation: ดำเนินงานในพื้นที่ และ (5) Evaluation & Enhancement: ประเมินผลและปรับปรุงพัฒนา ซึ่งรูปแบบมีความเหมาะสมของเนื้อหาและโครงสร้างระดับมาก นอกจากนี้ยังพบว่า หลังการทดลองรูปแบบมีประโยชน์และความเป็นไปได้ในการนำไปปฏิบัติในระดับสูง (mean=4.4; SD=4.35) บริบทสังคมเมืองและชนบทรับรู้ประโยชน์ไม่ต่างกันแต่ต่างกันด้านความเป็นไปได้ในการนำไปใช้จริง (p<0.05) ปัจจัยสนับสนุนความสำเร็จ คือ การสนับสนุนเชิงนโยบาย ความร่วมมือเครือข่าย ความพร้อมบุคลากร และระบบข้อมูลที่พร้อมใช้งาน สรุปรูปแบบการบริหารจัดการแบบบูรณาการระดับอำเภอ D-SAFE Model สามารถนำไปใช้บริหารจัดการเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพและสังคมของกลุ่มเปราะบาง จังหวัดสระบุรี