ปัจจัยชีวภาพกับ ภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น: บทบาทพยาบาลในการให้ความรู้ผู้ปกครอง
คำสำคัญ:
ปัจจัยชีวภาพ, ภาวะซึมเศร้า, บทบาทพยาบาล, วัยรุ่น, ผู้ปกครองบทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งเน้นไปที่การสังเคราะห์เรื่องภาวะซึมเศร้าในเด็กวัยรุ่น เป็นปัญหาสุขภาพจิตที่พบบ่อยและมีแนวโน้มที่เพิ่มมากขึ้นในเด็กวัยรุ่น เป็นความผิดปกติทางอารมณ์ที่แสดงความผิดปกติออกมาในด้านความคิด แรงจูงใจ อารมณ์ และพฤติกรรม มักไม่ได้เกิดจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่ง แต่มักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกันทั้งปัจจัยทางชีวภาพ ปัจจัยด้านพันธุกรรมและปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม ภาวะซึมเศร้าในเด็กวัยรุ่นทำให้เกิดผลกระทบอย่างมากต่อพัฒนาการ การเรียน การดำเนินชีวิต อาจนำไปสู่การใช้สารเสพติดและปัญหาพฤติกรรมเสี่ยงอื่นๆ และมีโอกาสพัฒนาเป็นโรคซึมเศร้าในวัยผู้ใหญ่ ทำให้เพิ่มความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตในเด็กวัยรุ่น เนื่องจากวัยรุ่นเป็นวัยที่ยังไม่สามารถพึ่งพาตัวเองได้อย่างเต็มที่ ผู้ปกครองจึงเป็นแหล่งสนับสนุนที่สำคัญของวัยรุ่นในการป้องกัน พยาบาลจึงมีบทบาทสำคัญในการให้ความรู้ความเข้าใจแก่ผู้ปกครอง เกี่ยวกับภาวะซึมเศร้าในเด็กวัยรุ่น การป้องกัน การดูแลรักษา เพื่อลดอัตราการเกิดภาวะซึมเศร้าและลดความรุนแรงของภาวะซึมเศร้าในเด็กและวัยรุ่น
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. กรมสุขภาพจิต. (2564). แนวทางการดูแลรักษาภาวะซึมเศร้าในเด็กและวัยรุ่น. กรุงเทพฯ:
โรงพิมพ์ชุมชนสาธารณสุข.
กรมสุขภาพจิต. (2567, 10 มีนาคม). ปัญหาสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นพุ่ง! เสี่ยงซึมเศร้า 10.86% ด้าน รพ.สวนปรุงขยายบริการ. เจาะลึกระบบสุขภาพ. https://www.hfocus.org/content/2024/03/29956
ตฏิลา จําปาวัลย์. (2560). แนวคิดและทฤษฎีภาวะซึมเศร้าทางจิตวิทยา. วารสารพุทธจิตวิทยา, 2(2), 1-11.
https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbp/article/view/242954/164619
นันทภัค ชนะพันธ์. (2563). ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า: บทบาทพยาบาลในการดูแลเพื่อส่งเสริมการดูแลตนเองของผู้ป่วย. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 32(1), 75-88. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/CUNS/article/view/249631/169530
ปรานี ปวีณชนา. (2567, 21 สิงหาคม). การดำเนินของโรคซึมเศร้าในเด็กและวัยรุ่น. ระบบให้คำปรึกษาและพัฒนาผู้ปฏิบัติงานคุ้มครองเด็กและผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว. https://www.oscc.consulting/media/283
เมรีรัตน์ มั่นวงศ์. (2560). ผลของโปรแกรมกิจกรรมกลุ่มโดยใช้วิธีการบำบัดเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการติดสื่อสังคมออนไลน์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นในจังหวัดอุบลราชธานี [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์].จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ยาใจ สิทธิมงคล, พวงเพชร เกษรสมุทร, นพพร ว่องสิริมาศ, และอทิตยา พรชัยเกตุโอวยอง. (2559). การพยาบาลจิตเวชสาสตร์. สแกนอาร์ต.
รัตติกาล ศรีงาม และ สุดาพร สถิตยุทธกา. (2568). บทบาทพยาบาลในการลดอาการซึมเศร้าโดยการบำบัดด้วยการแก้ปัญหา ในผู้ป่วยโรค. แพทยสารทหารอากาศ, 71(1), 9–20.
ลัดดาพร เทพสวน. (2568). การศึกษาความสัมพันธ์ของความรู้ทัศนคติต่อความร่วมมือในการกินยาของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า: การศึกษาภาคตัดขวางในโรงพยาบาลสงขลา. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 22(3), 191-200.
วิฐารณ บุญสิทธิ. (2564). จิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่นในเวชปฎิบัติ Child and Adolescent Phychiatry in ClinicalnPractice (พิมพ์ครั้งที่2). บริษัท พี.เอ.อีฟวิ่ง จำกัด.
ศญาดา ด่านไทยวัฒนา. (2565). ภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่นกับบทบาทอาจารย์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยนครราชสีมา Health Science Journal of Nakhon Ratchasima College, 1(2), 54-64.
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต. (2561). คู่มือปฏิบัติการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า : สำหรับบุคลากรสาธารณสุขและบุคลากรทางการศึกษา ตามแนวทางการดูแลวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า. สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวัยรุ่นราชนครินทร์. https://dmh-elibrary.org/items/show/313
สมดี อนันต์ปฏิเวธ, ธัญญารักษ์ แสงบุญไทย, และ สุกัญญา แก่นงูเหลือม. (2565). การป้องกันภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น : การเสริมสร้างความแข็งแกร่งในชีวิต PREVENTION OF ADOLESCENT DEPRESSION: STRENGTHENING RESILIENCE. วารสารพยาบาลตำรวจ, (14)2, 389-398.
สมรทิพย์ วิภาวนิช. (2567). บทบาทพยาบาลจิตเวชในการป้องกันภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น. วารสารศูนย์อนามัยที่, 9(18), 72-82.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2568,1 มกราคม). เด็กไทยป่วยซึมเศร้าสูง 2.2 พันคนต่อประชากรแสนคน มิหนำซ้ำเข้าไม่ถึงบริการสุขภาพจิต. เจาะลึกระบบสุขภาพ.https://www.hfocus.org/content/2025/01/32784
อธิชญา สุขธรรมรัตน์ และ ณัฐสุดา เต้พันธ์. (2566). ประสบการณ์และมุมมองของผู้ดูแลในครอบครัวเกี่ยวกับการสนับสนุนดูแลผู้ป่วยวัยรุ่นโรคซึมเศร้า : การศึกษาเชิงคุณภาพ. Journal of Mental Health of Thailand, 31(1), 22-36.
American Academy of Child and Adolescent Psychiatry. (2019). Depression: Parents’ medication guide. AACAP. https://www.aacap.org
Kemp, &Zhiyun Jia. (2023). Gray matter alterations in adolescent major depressive disorder and adolescent bipolar disorder. Journal of Affective Disorders, 325, 550-563. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0165032723000599?via%3Dihub
National Institute for Health and Care Excellence. (2019). Depression in children and young
people: Identification and management (NICE Guideline NG134).NICE.https://www.nice.org.uk
Thapar, A., Eyre, O., Patel, V., & Brent, D. (2022). Depression in young people. The Lancet, 400
(10352), 617–631. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00926-8
Poshakrishna, P., Khanto, O., Chumsong, K., & Taweewat, N. (2026). Ecotourism as an Alternative Therapeutic Space for Emotional Well-being in Contemporary Society. Journal of Dhamma for Life, 32(1), 456–466.
Weersing, V. R., Jeffreys, M., Do, M. C., Schwartz, K. T. G., & Bolano, C. (2017). Evidence base
update of psychosocial treatments for child and adolescent depression. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 46(1), 11–43.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ)

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

