ผลลัพธ์และประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายแบบประคับประคอง ณ โรงพยาบาลศีขรภูมิ: การวิจัยแบบผสมผสาน
คำสำคัญ:
การดูแลแบบประคับประคอง, ผู้ป่วยระยะสุดท้าย, ผลลัพธ์การดูแล, ทีมสหสาขาวิชาชีพ, คุณภาพชีวิตบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลลัพธ์และประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง รวมถึงการเข้าถึงบริการ และความพึงพอใจของครอบครัวที่มีต่อการพัฒนาระบบบริการที่โรงพยาบาลศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์
วิธีการศึกษา: การวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed-Methods Research) ด้วยการออกแบบการวิจัยแบบคู่ขนานผสมผสาน เก็บข้อมูลย้อนหลังจากเวชระเบียนผู้ป่วยระยะสุดท้าย 64 ราย (ปี พ.ศ. 2566-2567 ปีละ 32 ราย) สัมภาษณ์ญาติหรือผู้ดูแลหลัก 64 คน และสัมภาษณ์เชิงลึกทีมสหสาขาวิชาชีพ 18 คน ประเมินผลด้วย PPS, POS, ESAS และ FAMCARE-2 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและอนุมาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วย Content Analysis
ผลการศึกษา: คะแนน POS ลดลงจาก 18.2±4.5 เป็น 14.8±3.9 (p-value=0.003) อาการปวด (ESAS) ลดลงจาก 5.8±2.1 เป็น 4.2±1.8 (p-value =0.001) การเยี่ยมบ้านเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 68.8 เป็นร้อยละ 87.5 (p-value =0.048) การทำ ACP เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 40.6 เป็นร้อยละ 71.9 (p-value =0.009) ความพึงพอใจของครอบครัว (FAMCARE-2) เพิ่มขึ้นจาก 58.4±8.7 เป็น 68.9±7.2 (p-value <0.001) บุคลากรทีมสุขภาพร้อยละ 88.9 รายงานว่าการทำงานเป็นทีมช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดูแล ผู้ดูแลร้อยละ 75.0 มีความมั่นใจในการดูแลผู้ป่วยมากขึ้น
สรุป: การพัฒนาระบบบริการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคองส่งผลดีต่อการจัดการอาการ การเข้าถึงบริการ และความพึงพอใจของครอบครัวอย่างมีนัยสำคัญ แต่ยังมีข้อจำกัดด้านบุคลากรและอุปกรณ์ที่ต้องได้รับการแก้ไขเพื่อความยั่งยืนของระบบ
คำสำคัญ: การดูแลแบบประคับประคอง, ผู้ป่วยระยะสุดท้าย, ผลลัพธ์การดูแล, ทีมสหสาขาวิชาชีพ, คุณภาพชีวิต
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2566 [อินเทอร์เน็ต] กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ, กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 31 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/download/statistics/th1738230377-2563_0.pdf.
World Health Organization. Palliative care [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2025 Sep 28]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care.
Thai Public Broadcasting Service. ไร้คน ไร้ตำแหน่ง ไร้ความชัดเจน: การดูแลแบบประคับประคองไทยติดหล่ม [อินเทอร์เน็ต] 2568 [เข้าถึงเมื่อ 31 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://theactive.thaipbs.or.th/read/palliative-care-future.
จุฬารัตน์ สุริยาทัย, ณัฐกฤตา ไชยสลี, ชลิดา ธนะขว้าง, ศิริลักษณ์ พันธุ์แก้ว, ภภัสสร รัชตโสตถิ์, ปิยวัฒน์ รัตนพันธ์. ผลของการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในเครือข่ายสุขภาพอำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566;32(3):450-60.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. Health Data Center 2568 [อินเทอร์เน็ต] นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 31 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/srn/public/standard-report-detail/a67ee74a4c0ff3c775b591be4ec80086.
ฐากูร กาญจโนภาศ. พัฒนาการการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองของประเทศไทย. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย. 2565;1(1):76-89.
Kang H. Sample size determination and power analysis using the G* Power software. J Educ Eval Health Prof. 2021;18:17.
Richmond C. Dame cicely saunders. BMJ. 2005;331(7510):238.
Saunders CM. The management of terminal illness. London: Hospital Medicine Publications; 1967.
Donabedian A. The quality of care. How can it be assessed? JAMA. 1988;260(12):1743-8. Doi: 10.1001/jama.260.12.1743.
Evans JM, Mackinnon M, Pereira J, Earle CC, Gagnon B, Arthurs E, et al. Building capacity for palliative care delivery in primary care settings: Mixed-methods evaluation of the INTEGRATE Project. Canadian family physician Medecin de famille canadien 2021;67(4):270-8. Doi:10.46747/cfp.6704270.
Ernecoff NC, Wessell KL, Hanson LC, Shea CM, Dusetzina SB, Weinberger M, et al. Does Receipt of Recommended Elements of Palliative Care Precede In-Hospital Death or Hospice Referral? Journal of pain and symptom management 2020;59(4):778-86. Doi: 10.1016/j.jpainsymman.2019.11.011.
Crawford GB, Price SD. Team working: palliative care as a model of interdisciplinary practice. The medical journal of Australia 2003;179(6):S32.
รัตนาภรณ์ รักชาติ, สุภาภรณ์ อุดมลักษณ์, กัญญา ศรีอรุณ, ปานจิตร์ วงศ์ใหญ่, ภัทรนัย ไชยพรม. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคองและระยะท้ายโดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายชุมชนต้นแบบหมู่บ้านปลอดมะเร็งจังหวัดลำปาง. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2565;4(2):1-19.
Nagaviroj K, Anothaisintawee T. A study of the association between multidisciplinary home care and home death among Thai palliative care patients. Am J Hosp Palliat Care. 2017;34(5):397-403.
Hudson PL, Aranda S, Kristjanson LJ. Meeting the supportive needs of family caregivers in palliative care: challenges for health professionals. Journal of palliative medicine. 2004;7(1):19-25.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Region 3 Medical and Public Health Journal - วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
