ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุทางถนนของผู้ประกอบอาชีพขับขี่รถจักรยานยนต์ เพื่อรับจ้างในตำบลลำโพ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี
บทคัดย่อ
การเกิดอุบัติเหตุทางถนนในกลุ่มผู้ประกอบอาชีพขับขี่รถจักรยานยนต์เพื่อรับจ้างเป็นปัญหาสำคัญด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย เนื่องจากต้องเผชิญความเสี่ยงจากการทำงานบนถนนอย่างต่อเนื่อง การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุทางถนนของผู้ประกอบอาชีพขับขี่รถจักรยานยนต์เพื่อรับจ้างในตำบลลำโพ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางในกลุ่มตัวอย่าง 233 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกแบบทวิด้วยวิธี Backward LR กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05
ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 82.4 อายุเฉลี่ย 38.4±7.2 ปี ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ร้อยละ 62.2 และทำงานมากกว่า 8 ชั่วโมงต่อวันร้อยละ 73.8 ความชุกของการเคยเกิดอุบัติเหตุทางถนนในรอบ 12 เดือนเท่ากับร้อยละ 33.0 ตัวแบบสุดท้ายพบว่าการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ (Adjusted OR 2.34, 95% CI: 1.27, 4.32) และการทำงานมากกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน (Adjusted OR 2.37, 95% CI: 1.16, 4.84) มีความสัมพันธ์กับการเคยเกิดอุบัติเหตุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ตัวแบบมีความสามารถจำแนกระดับพอใช้ (AUC = 0.635) และค่า Population Attributable Fraction ชี้ว่าหากขจัดพฤติกรรมดื่มแอลกอฮอล์และควบคุมชั่วโมงทำงานพร้อมกัน อาจป้องกันอุบัติเหตุในกลุ่มนี้ได้ถึงร้อยละ 70.9
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และการทำงานเป็นเวลานานเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ปรับเปลี่ยนได้และมีศักยภาพสูงในการลดอุบัติเหตุทางถนนของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์รับจ้าง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญกับมาตรการลดพฤติกรรมดื่มแอลกอฮอล์และการจำกัดชั่วโมงทำงานในกลุ่มแรงงานนอกระบบนี้เป็นลำดับแรก
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงคมนาคม. ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งของไทย ระยะ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580). [อินเทอร์เน็ต]. 2562. [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://web.dlt.go.th/dlt-direction/media/attachments/2565/07/08/.-20-_-..62.pdf
World Health Organization. Road safety. [Internet]. 2023. [cited 2026 July 7]. Available from: https://www.who.int/thailand/our-work/road-safety
กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์การบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน ปี พ.ศ. 2566. [อินเทอร์เน็ต]. 2567. [เข้าถึงเมื่อ 3 กุมภาพันธ์ 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://rti.moph.go.th/rtidc/public/index.php?website=&area=999&province=999&district=999&vehicle=999&search_mode=simple&year=2023&month=99&g-recaptcha-response=&page=
นพดล ทองอร่าม, กนกพร สมพร, ฮันวรรณี หะยีอับดุลรอมัน, มารียาณี สะมะแอ. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันอุบัติเหตุจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน 2567;6(2):87-99. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JCCPH/article/view/272265
ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย. แนวทางการดำเนินงานความปลอดภัยทางถนนอย่างบูรณาการในระดับพื้นที่. กรุงเทพฯ : ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย, 2564. https://www.ddc.moph.go.th/uploads/publish/1532420240207025247.pdf
วรากร คำน้อย, พรลักษณ์ หาญพาณิชย์. สถานการณ์การบาดเจ็บและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรอำเภอท่าหลวง. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ 2567;9(4):791-801. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/280475
อนัญญา หาบุญมี, ชนัญญา จิระพรกุล, เนาวรัตน์ มณีนิล. ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุทางถนนจากรถจักรยานยนต์ของนักศึกษาสถาบันอาชีวศึกษา จังหวัดหนองคาย. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2567;10(1):179-92. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ajcph/article/view/264640
วชิระ สุริยะวงค์, ศิวพร อึ้งวัฒนา, ดวงเดือน บุดดา, สันติ บุญตา. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดอุบัติเหตุจราจรของวัยรุ่นแห่งหนึ่งเขตอำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ 2561;41(4):105-14. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nah/article/view/140538
กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ระบบบูรณาการข้อมูลการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนน. ข้อมูลวันที่ 01 มกราคม 2566 - 31 ธันวาคม 2566. [อินเทอร์เน็ต]. 2567. [เข้าถึงเมื่อ 8 กรกฎาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://rti.moph.go.th/rtidc/public/index.php?website=&area=999&province=12&district=1204&vehicle=4&age=999&search_mode=simple&year=2023&month=99&g-recaptcha-response=&page=
ศูนย์ความร่วมมือด้านข้อมูลการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายชื่ออำเภอเสี่ยงจากอุบัติเหตุทางถนน (รถจักรยานยนต์) ปีงบประมาณ 2566. [อินเทอร์เน็ต]. 2566. [เข้าถึงเมื่อ 8 กรกฎาคม 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dip.ddc.moph.go.th/new/%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3/43-risk-district66
Kiwango G, Francis F, Moshiro C, Möller J, Hasselberg M. Association between alcohol consumption, marijuana use and road traffic injuries among commercial motorcycle riders: a population-based, case-control study in Dar es Salaam, Tanzania. Accid Anal Prev 2021;160:106325. DOI:10.1016/j.aap.2021.106325
Wankie C, Al-Delaimy W, Stockman J, Alcaraz J, Shaffer R, Hill L. Prevalence of crashes and associated factors among commercial motorcycle riders in Bamenda, Cameroon. J Transp Health 2021;20:100993. https://doi.org/10.1016/j.jth.2020.100993
Kitua DW, Kabalimu TK, Muindi RR. Prevalence and factors associated with hazardous alcohol consumption among motorcycle taxi riders in Kinondoni District, Dar-es-Salaam, Tanzania: a cross-sectional study. East Afr Health Res J 2019;3(2):158-65. DOI:10.24248/EAHRJ-D-19-00008
Prakobkarn P, Luangwilai T, Prempree P, Kunno J. Prevalence of motorcycle accidents among food delivery drivers and its relation to knowledge, attitudes, and practices in urban areas in Bangkok, Thailand. PLoS One 2024;19(5):e0303310. DOI:10.1371/journal.pone.0303310
Stephan K, Kelly M, McClure R, Seubsman SA, Yiengprugsawan V, Bain C, et al. Distribution of transport injury and related risk behaviours in a large national cohort of Thai adults. Accid Anal Prev 2011;43(3):1062-7. DOI:10.1016/j.aap.2010.12.011
Kiwango G, Francis F, Moshiro C, Möller J, Hasselberg M. Association between alcohol consumption, marijuana use and road traffic injuries among commercial motorcycle riders: a population-based, case-control study in Dar es Salaam, Tanzania. Accid Anal Prev 2021;160:106325. DOI:10.1016/j.aap.2021.106325
Nguyen-Phuoc DQ, Nguyen HA, De Gruyter C, Su DN, Nguyen VH. Exploring the prevalence and factors associated with self-reported traffic crashes among app-based motorcycle taxis in Vietnam. Transport Policy 2019;81:68-74. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2019.06.006
Amoadu M, Ansah EW, Sarfo JO. Psychosocial work factors, road traffic accidents and risky driving behaviours in low- and middle-income countries: a scoping review. IATSS Research 2023;47(2):240-50. https://doi.org/10.1016/j.iatssr.2023.03.005
Jakobsen MD, Seeberg KGV, Møller M, Kines P, Jørgensen P, Malchow-Møller L, et al. Influence of occupational risk factors for road traffic crashes among professional drivers: systematic review. Transport Reviews 2023;43(3):533-63. https://doi.org/10.1080/01441647.2022.2132314
Theerakosonphong K, Amornsiriphong S. The interplay of labor and capital perspectives on formalization approaches: motorcycle taxi drivers in Bangkok. Heliyon 2022;8(3):e09061. DOI:10.1016/j.heliyon.2022.e09061
Hosmer DW, Lemeshow S, Sturdivant RX. Applied logistic regression. 3rd ed. Hoboken, N.J. : Wiley, 2013.
Mandrekar JN. Receiver operating characteristic curve in diagnostic test assessment. J Thorac Oncol 2010;5(9):1315-6. DOI:10.1097/JTO.0b013e3181ec173d
Miettinen OS. Proportion of disease caused or prevented by a given exposure, trait or intervention. Am J Epidemiol 1974;99(5):325-32. DOI:10.1093/oxfordjournals.aje.a121617
Borges G, García-Pacheco JÁ, Familiar-Lopez I. Global estimates of the attributable risk of alcohol consumption on road injuries. Alcohol Clin Exp Res 2021;45(10):2080-9. DOI:10.1111/acer.14689
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ชัยภูมิเวชสาร = Chaiyaphum Medical Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
