ปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ: กรณีศึกษาอำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง

ผู้แต่ง

  • ชนากานต์ นุ่นด้วง มหาวิทยาลัยทักษิณ
  • ดุษณีย์ สุวรรณคง หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดพัทลุง
  • กุสุมาลย์ น้อยผา หลักสูตรการแพทย์แผนไทยบัณฑิต คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดพัทลุง

คำสำคัญ:

คุณภาพการดูแล, ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง, บุคลากรสาธารณสุข, หน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตามเกณฑ์การประเมินคุณภาพการดูแลโรคเรื้อรัง (Assessment of Chronic Illness Care: ACIC) และศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ตามเกณฑ์การประเมิน ACIC จำนวน 156 คนเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ACIC 7 ด้าน ได้แก่การจัดการระบบบริการสุขภาพการประสานงานกับชุมชนระดับปฏิบัติการการสนับสนุนการตัดสินใจการออกแบบระบบการให้บริการสุขภาพระบบเวชระเบียนการบูรณาการองค์ประกอบการดูแลผู้ป่วยวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา (แจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด และค่าต่ำสุด) และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองด้วยสถิติเชิงอนุมาน (Fisher’s exact test)ผลการศึกษาพบว่า:ค่าเฉลี่ยคะแนนรวมของคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทั้ง 7 ด้านอยู่ใน ระดับดี ($\text{Mean} = 6.81, \text{SD} = 1.66$)ด้านที่มีคะแนนสูงสุด คือ การประสานงานกับชุมชน ($\text{Mean} = 8.07, \text{SD} = 1.90$)ด้านที่มีคะแนนต่ำสุด คือ ระดับปฏิบัติการ ($\text{Mean} = 7.22, \text{SD} = 2.14$)สถานภาพสมรส และ ระดับการศึกษา มีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ($p < 0.05$)อย่างไรก็ตาม พบข้อจำกัดในระบบการประสานงานระหว่างหน่วยงาน การสนับสนุนชุมชน รวมถึงความต่อเนื่องในการติดตามผลการดูแลผู้ป่วย ดังนั้น ผลการศึกษานี้สะท้อนถึงความจำเป็นในการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่ครอบคลุมและต่อเนื่อง โดยเน้นความร่วมมือระหว่างหน่วยบริการ ทีมสหวิชาชีพ และชุมชน เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดเลือดสมองและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Waraporn K, Thosporn E. Cerebrovascular disease, risk factors, and quality of life: a systematic review. Chula Med Bull

;1(5):473–87.

ธนพล ทรงธรรมวัฒน์. ปัจจัยที่มีผลต่อระยะเวลาวันนอนโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยโรคหลอด

เลือดสมอง โรงพยาบาลหัวหิน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2566;32(1):120–31.

Yadav V, Gera C, Yadav R. Evolution in hemiplegic management: a review. International Journal of Health Sciences

;8(5):361–69.

กลุ่มงานส่งเสริมบริการการแพทย์แผนไทย สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.

คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติ (clinical practice guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (intermediate care) ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์

ทางเลือก. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ); 2564.

Feigin VL, Brainin M, Norrving B, Martins S, Sacco RL, Hacke W, et al. World Stroke Organization (WSO): global stroke fact

sheet 2022. International Journal of Stroke 2022;17(1):18–29.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข 2565. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน; 2566.

กระทรวงสาธารณสุข. ระบบตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุข (health KPI): ตัวชี้วัด 018.1 อัตราตายของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง [อินเทอร์เน็ต].

[สืบค้นเมื่อ 20 ก.พ. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://hdcservice.moph.go.th/hdc

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพัทลุง. รายงานตามตัวชี้วัดในระดับกระทรวง ปี 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 12 มี.ค. 2566].

แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/83kpv

คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขระดับอำเภอควนขนุน. เอกสารสรุปผลการดำเนินงานของ คปสอ. ควนขนุน [อินเทอร์เน็ต]. 2566

[สืบค้นเมื่อ 10 มี.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/0Ub6x

Bonomi AE, Wagner EH, Glasgow RE, VonKorff M. Assessment of chronic illness care (ACIC): a practical tool to measure

quality improvement. Health Services Research 2002;37(3):791–820.

วารุณี เรืองมี, เนตรนภา คู่พันธวี. สถานการณ์การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน ตำบลเขาย่า อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง.

วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 2559;27(3):64–72.

ยุวดี ผงสา. ผลการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลสิรินธร จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุข

จังหวัดขอนแก่น 2563;2(2):139–53.

ทรัพย์ทวี หิรัญเกิด, พรภัทรา แสนเหลา, กมลรัตน์ ทองสว่าง. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน

ในตำบลบ้านโสก อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารพยาบาล 2564;70(4):34–43.

ศีล เทพบุตร์. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร 2563;17(3):112–24.

เชิดชาย งามหอม. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มติดบ้านติดเตียง

ในเขตอำเภอทุ่งฝน จังหวัดอุดรธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 2566;12(2):67–81.

สุวรรณี แสนสุข, จินตนา พลมีศักดิ์, นริศรา อารีรักษ์, ถนอม นามวงศ์. การพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนสู่ระบบบริการสุขภาพโรคหลอดเลือดสมอง

ในกลุ่มผู้สูงอายุ จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2565;8(4):195–204.

ดารุณี โนนทิง. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง (Intermediate care) ในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช

กระนวนและเครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2566;8(1):244–51.

Krejcie RV, Morgan DW. Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement

;30(3):607–10.

จิรายุ ชาติสุวรรณ, เพียรผดุงรัชต์ พรระวี, อิฐรัตน์ พรระวี, พานิชการ ณภัทร. เปรียบเทียบประสิทธิผลการทำกายภาพบำบัดกับการทำ

กายภาพบำบัดร่วมกับการนวดไทยต่อความสามารถในการฟื้นฟูร่างกายและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกจากโรคหลอดเลือดสมองตีบ.

ธรรมศาสตร์เวชสาร 2560;17(3):356–64.

กัญจน์ณิชา เรืองชัยทวีสุข, อภิญญา วงศ์พิริยโยธา, นริสา วงศ์พนารักษ์. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วย

กลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2564;14(1):213–25.

ปัทมา โกมุทบุตร, อภินันท์ อร่ามรัตน์, วรพจน์ สัจจพงษ์ศรี, สยาม ชุติมา, ดุสิดา ตู้ประกาย, โภคิน ศักรินทร์กุล. ความเที่ยงตรงและความเชื่อถือ

ได้ของแบบสอบถามประเมินคุณภาพการดูแลโรคเรื้อรัง (ACIC) ฉบับภาษาไทย. J Med Assoc Thai 2012;95(8):1105–13.

อาคม รัฐวงษา, อรสา กงตาล. การพัฒนาแนวทางการจัดบริการอย่างต่อเนื่องในชุมชนสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของโรงพยาบาล

โกสุมพิสัยและเครือข่าย. วารสารวิจัย มข 2555;12(3):670–80.

Fulmer EB, Keener Mast D, Godoy Garraza L, Gilchrist S, Rasool A, Xu Y, et al. Impact of State Stroke Systems of Care

Laws on Stroke Outcomes. Healthcare 2023;11(21):2–16.

ฐิติมา สระขุนทด, ยุพิน พิมจังหรีด, กัลยาวีร์ อนนท์จารย์, เบญจพร สุขประเสริฐ. การดูแลผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองที่ไม่มีผู้ดูแลหลักในชุมชน

โดยใช้แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 2567;13(2):32–8.

สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย. คู่มือแนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะกลางในชุมชน

(intermediate care in community). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2563.

Deutschbein J, Grittner U, Schneider A, Schenk L. Community care coordination for stroke survivors: results of a complex

intervention study. BMC Health Serv Res 2020;20(1):1143.

Chaknum P, Harnirattisai T, Somprasert C, Chiang LC. Development of the family-based care model for stroke survivors

to promote healthy family dynamics: participatory action research. Pacific Rim International Journal of Nursing

Research 2023;27(2):244–59.

กชพร เขื่อนธนะ, จินตนา แสงจันทร์, รมิดา เชาว์ชวาเขต, ภัทรพล ดู่ผัด, จุฑามาศ ชาวส้าน. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่จำเป็นต้อง

ได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้านโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนอำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข

;28(2):273–85.

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. เกณฑ์มาตรฐานการพัฒนาและรับรองคุณภาพงานการแพทย์แผนไทย.

พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: งานดี ครีเอชั่น; 2561.

กชพร พงษ์แต้, ปริมล หงษ์ศรี, สุทธิศักดิ์ สุริรักษ์. มุมมองของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้าน.

วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี 2567;7(2):34–48.

เชิดชาย งามหอม. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มติดบ้านติดเตียง

ในเขตอำเภอทุ่งฝน จังหวัดอุดรธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 2566;12(2):67–81.

นงณภัทร รุ่งเนย, ธัญพร ชื่นกลิ่น, นภัส แก้ววิเชียร, เบญจพร สุธรรมชัย, วิชาญ เกิดวิชัย, ศุภสิทธิ์ พรรณนารุโณทัย. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความ

ยั่งยืน ของนโยบายการดูแลสุขภาพระยะกลางในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2565;31(1):112–23.

นารีรัตน์ บำรุงถิ่น, อรุณรัตน์ สู่หนองบัว. ประสิทธิผลของการดูแลต่อเนื่องในชุมชน ในกลุ่มผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง อำเภอเมือง

ชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร 2566;43(1):59–73.

วิศรุต ศรีสว่าง, พวงเพชร สีหาบูรณ, พิทักษ์พงศ์ พรรณพราว, ชุลีภรณ์ ปักกาเวสา. พัฒนารูปแบบบริการทางการแพทย์แผนไทยในการดูแล

ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นฟู โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชนตำบลหนองคู อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม.

วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2567;4(3):85–96.

กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยระยะกลาง guideline for intermediate

care สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ ตามแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (service plan). นนทบุรี: กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัด

กระทรวงสาธารณสุข; 2562.

ปริมล หงษ์ศรี, ศิริรัตน์ ปานอุทัย, วณิชา พึ่งชมภู. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมเพื่อการจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลของผู้ดูแลผู้ป่วยสูงอายุ

โรคหลอดเลือดสมอง. พยาบาลสาร 2560;44(4):93–104.

ศุภรินทร์ ยิ้มศิริ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลลัพธ์ของการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ในอำเภอเมืองมหาสารคาม

จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2567;21(2):90–100.

กุสุมา สุวรรณบูรณ์. การพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองต่อเนื่องจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน จังหวัดชุมพร.

วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 2561;14(3):3–15.

สมโภช บุญวัน, สมโภช รติโอฬาร, วรางคณา จันทร์คง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสุขในการทำงานของบุคลากรสาธารณสุข

จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2564;7(3):139–51.

พนารัตน์ เจนจบ, สมาภรณ์ เทียนขาว, นฤมล เอกธรรมสุทธิ์, สมตระกูล ราศิริ. ระบบสารสนเทศทางเลือกในการดูแลแบบไร้รอยต่อของผู้ป่วย

โรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2566;15(1):30–51.

สุรสิทธิ์ เทียมทิพย์. ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานพัฒนาระบบบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิของบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล

ส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก 2566;10(1):92–125.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-14

วิธีการอ้างอิง

บทความที่มีผู้อ่านมากที่สุดจากผู้แต่งเรื่องนี้