ปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ: กรณีศึกษาอำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง
คำสำคัญ:
คุณภาพการดูแล, ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง, บุคลากรสาธารณสุข, หน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตามเกณฑ์การประเมินคุณภาพการดูแลโรคเรื้อรัง (Assessment of Chronic Illness Care: ACIC) และศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในหน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ตามเกณฑ์การประเมิน ACIC จำนวน 156 คนเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ACIC 7 ด้าน ได้แก่การจัดการระบบบริการสุขภาพการประสานงานกับชุมชนระดับปฏิบัติการการสนับสนุนการตัดสินใจการออกแบบระบบการให้บริการสุขภาพระบบเวชระเบียนการบูรณาการองค์ประกอบการดูแลผู้ป่วยวิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา (แจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด และค่าต่ำสุด) และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองด้วยสถิติเชิงอนุมาน (Fisher’s exact test)ผลการศึกษาพบว่า:ค่าเฉลี่ยคะแนนรวมของคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองทั้ง 7 ด้านอยู่ใน ระดับดี ($\text{Mean} = 6.81, \text{SD} = 1.66$)ด้านที่มีคะแนนสูงสุด คือ การประสานงานกับชุมชน ($\text{Mean} = 8.07, \text{SD} = 1.90$)ด้านที่มีคะแนนต่ำสุด คือ ระดับปฏิบัติการ ($\text{Mean} = 7.22, \text{SD} = 2.14$)สถานภาพสมรส และ ระดับการศึกษา มีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ($p < 0.05$)อย่างไรก็ตาม พบข้อจำกัดในระบบการประสานงานระหว่างหน่วยงาน การสนับสนุนชุมชน รวมถึงความต่อเนื่องในการติดตามผลการดูแลผู้ป่วย ดังนั้น ผลการศึกษานี้สะท้อนถึงความจำเป็นในการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่ครอบคลุมและต่อเนื่อง โดยเน้นความร่วมมือระหว่างหน่วยบริการ ทีมสหวิชาชีพ และชุมชน เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากโรคหลอดเลือดสมองและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Waraporn K, Thosporn E. Cerebrovascular disease, risk factors, and quality of life: a systematic review. Chula Med Bull
;1(5):473–87.
ธนพล ทรงธรรมวัฒน์. ปัจจัยที่มีผลต่อระยะเวลาวันนอนโรงพยาบาลของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยโรคหลอด
เลือดสมอง โรงพยาบาลหัวหิน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2566;32(1):120–31.
Yadav V, Gera C, Yadav R. Evolution in hemiplegic management: a review. International Journal of Health Sciences
;8(5):361–69.
กลุ่มงานส่งเสริมบริการการแพทย์แผนไทย สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.
คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติ (clinical practice guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (intermediate care) ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์
ทางเลือก. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ); 2564.
Feigin VL, Brainin M, Norrving B, Martins S, Sacco RL, Hacke W, et al. World Stroke Organization (WSO): global stroke fact
sheet 2022. International Journal of Stroke 2022;17(1):18–29.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติสาธารณสุข 2565. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน; 2566.
กระทรวงสาธารณสุข. ระบบตัวชี้วัดกระทรวงสาธารณสุข (health KPI): ตัวชี้วัด 018.1 อัตราตายของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง [อินเทอร์เน็ต].
[สืบค้นเมื่อ 20 ก.พ. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://hdcservice.moph.go.th/hdc
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพัทลุง. รายงานตามตัวชี้วัดในระดับกระทรวง ปี 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [สืบค้นเมื่อ 12 มี.ค. 2566].
แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/83kpv
คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขระดับอำเภอควนขนุน. เอกสารสรุปผลการดำเนินงานของ คปสอ. ควนขนุน [อินเทอร์เน็ต]. 2566
[สืบค้นเมื่อ 10 มี.ค. 2566]. แหล่งข้อมูล: https://shorturl.asia/0Ub6x
Bonomi AE, Wagner EH, Glasgow RE, VonKorff M. Assessment of chronic illness care (ACIC): a practical tool to measure
quality improvement. Health Services Research 2002;37(3):791–820.
วารุณี เรืองมี, เนตรนภา คู่พันธวี. สถานการณ์การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในชุมชน ตำบลเขาย่า อำเภอศรีบรรพต จังหวัดพัทลุง.
วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ 2559;27(3):64–72.
ยุวดี ผงสา. ผลการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลสิรินธร จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุข
จังหวัดขอนแก่น 2563;2(2):139–53.
ทรัพย์ทวี หิรัญเกิด, พรภัทรา แสนเหลา, กมลรัตน์ ทองสว่าง. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน
ในตำบลบ้านโสก อำเภอคอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารพยาบาล 2564;70(4):34–43.
ศีล เทพบุตร์. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร 2563;17(3):112–24.
เชิดชาย งามหอม. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มติดบ้านติดเตียง
ในเขตอำเภอทุ่งฝน จังหวัดอุดรธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 2566;12(2):67–81.
สุวรรณี แสนสุข, จินตนา พลมีศักดิ์, นริศรา อารีรักษ์, ถนอม นามวงศ์. การพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนสู่ระบบบริการสุขภาพโรคหลอดเลือดสมอง
ในกลุ่มผู้สูงอายุ จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2565;8(4):195–204.
ดารุณี โนนทิง. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง (Intermediate care) ในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช
กระนวนและเครือข่ายบริการสุขภาพ อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา 2566;8(1):244–51.
Krejcie RV, Morgan DW. Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement
;30(3):607–10.
จิรายุ ชาติสุวรรณ, เพียรผดุงรัชต์ พรระวี, อิฐรัตน์ พรระวี, พานิชการ ณภัทร. เปรียบเทียบประสิทธิผลการทำกายภาพบำบัดกับการทำ
กายภาพบำบัดร่วมกับการนวดไทยต่อความสามารถในการฟื้นฟูร่างกายและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกจากโรคหลอดเลือดสมองตีบ.
ธรรมศาสตร์เวชสาร 2560;17(3):356–64.
กัญจน์ณิชา เรืองชัยทวีสุข, อภิญญา วงศ์พิริยโยธา, นริสา วงศ์พนารักษ์. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วย
กลุ่มเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย 2564;14(1):213–25.
ปัทมา โกมุทบุตร, อภินันท์ อร่ามรัตน์, วรพจน์ สัจจพงษ์ศรี, สยาม ชุติมา, ดุสิดา ตู้ประกาย, โภคิน ศักรินทร์กุล. ความเที่ยงตรงและความเชื่อถือ
ได้ของแบบสอบถามประเมินคุณภาพการดูแลโรคเรื้อรัง (ACIC) ฉบับภาษาไทย. J Med Assoc Thai 2012;95(8):1105–13.
อาคม รัฐวงษา, อรสา กงตาล. การพัฒนาแนวทางการจัดบริการอย่างต่อเนื่องในชุมชนสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของโรงพยาบาล
โกสุมพิสัยและเครือข่าย. วารสารวิจัย มข 2555;12(3):670–80.
Fulmer EB, Keener Mast D, Godoy Garraza L, Gilchrist S, Rasool A, Xu Y, et al. Impact of State Stroke Systems of Care
Laws on Stroke Outcomes. Healthcare 2023;11(21):2–16.
ฐิติมา สระขุนทด, ยุพิน พิมจังหรีด, กัลยาวีร์ อนนท์จารย์, เบญจพร สุขประเสริฐ. การดูแลผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองที่ไม่มีผู้ดูแลหลักในชุมชน
โดยใช้แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี 2567;13(2):32–8.
สำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย. คู่มือแนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะกลางในชุมชน
(intermediate care in community). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก; 2563.
Deutschbein J, Grittner U, Schneider A, Schenk L. Community care coordination for stroke survivors: results of a complex
intervention study. BMC Health Serv Res 2020;20(1):1143.
Chaknum P, Harnirattisai T, Somprasert C, Chiang LC. Development of the family-based care model for stroke survivors
to promote healthy family dynamics: participatory action research. Pacific Rim International Journal of Nursing
Research 2023;27(2):244–59.
กชพร เขื่อนธนะ, จินตนา แสงจันทร์, รมิดา เชาว์ชวาเขต, ภัทรพล ดู่ผัด, จุฑามาศ ชาวส้าน. การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่จำเป็นต้อง
ได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้านโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนอำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข
;28(2):273–85.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. เกณฑ์มาตรฐานการพัฒนาและรับรองคุณภาพงานการแพทย์แผนไทย.
พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: งานดี ครีเอชั่น; 2561.
กชพร พงษ์แต้, ปริมล หงษ์ศรี, สุทธิศักดิ์ สุริรักษ์. มุมมองของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเปลี่ยนผ่านจากโรงพยาบาลสู่บ้าน.
วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี 2567;7(2):34–48.
เชิดชาย งามหอม. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพอย่างต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง กลุ่มติดบ้านติดเตียง
ในเขตอำเภอทุ่งฝน จังหวัดอุดรธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 2566;12(2):67–81.
นงณภัทร รุ่งเนย, ธัญพร ชื่นกลิ่น, นภัส แก้ววิเชียร, เบญจพร สุธรรมชัย, วิชาญ เกิดวิชัย, ศุภสิทธิ์ พรรณนารุโณทัย. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความ
ยั่งยืน ของนโยบายการดูแลสุขภาพระยะกลางในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2565;31(1):112–23.
นารีรัตน์ บำรุงถิ่น, อรุณรัตน์ สู่หนองบัว. ประสิทธิผลของการดูแลต่อเนื่องในชุมชน ในกลุ่มผู้ป่วย โรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง อำเภอเมือง
ชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร 2566;43(1):59–73.
วิศรุต ศรีสว่าง, พวงเพชร สีหาบูรณ, พิทักษ์พงศ์ พรรณพราว, ชุลีภรณ์ ปักกาเวสา. พัฒนารูปแบบบริการทางการแพทย์แผนไทยในการดูแล
ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นฟู โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชนตำบลหนองคู อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม.
วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2567;4(3):85–96.
กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยระยะกลาง guideline for intermediate
care สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ ตามแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (service plan). นนทบุรี: กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัด
กระทรวงสาธารณสุข; 2562.
ปริมล หงษ์ศรี, ศิริรัตน์ ปานอุทัย, วณิชา พึ่งชมภู. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมเพื่อการจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลของผู้ดูแลผู้ป่วยสูงอายุ
โรคหลอดเลือดสมอง. พยาบาลสาร 2560;44(4):93–104.
ศุภรินทร์ ยิ้มศิริ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับผลลัพธ์ของการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ในอำเภอเมืองมหาสารคาม
จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2567;21(2):90–100.
กุสุมา สุวรรณบูรณ์. การพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองต่อเนื่องจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน จังหวัดชุมพร.
วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ 2561;14(3):3–15.
สมโภช บุญวัน, สมโภช รติโอฬาร, วรางคณา จันทร์คง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความสุขในการทำงานของบุคลากรสาธารณสุข
จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2564;7(3):139–51.
พนารัตน์ เจนจบ, สมาภรณ์ เทียนขาว, นฤมล เอกธรรมสุทธิ์, สมตระกูล ราศิริ. ระบบสารสนเทศทางเลือกในการดูแลแบบไร้รอยต่อของผู้ป่วย
โรคหลอดเลือดสมองในประเทศไทย. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2566;15(1):30–51.
สุรสิทธิ์ เทียมทิพย์. ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติงานพัฒนาระบบบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิของบุคลากรสาธารณสุขที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก 2566;10(1):92–125.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
วิธีการอ้างอิง
ฉบับ
บท
การอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กระทรวงสาธารณสุข

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

